Chuyên đề tốt nghiệp
ti nng ca mỡnh, phỏt huy mi kh nng sn cú ca mỡnh hon thnh tt
nht cụng vic m t chc giao cho. Khi cú ng lc, nng sut v hiu qu
cụng vic bao gi cng cao hn so vi lỳc khụng cú ng lc lm vic.
Vớ d, i vi mt sinh viờn nu khụng am mờ yờu thớch ngnh hc ca
mỡnh thỡ khụng th hc tt c, khi ú h hc ch i phú cho qua, hay xa
hn na l ly c cỏi bng i hc. Nhng khi h nhn bit c v yờu
thớch ngnh hc ca mỡnh h s say mờ hc tip thu c nhiu kin thc,
t c bng khỏ gii ch khụng ch ly bng. Ngi lao ng cng vy,
khi khụng cú ng lc h vn cú th hon thnh cụng vic v nhim v ca
mỡnh nhng h lm vic vi tõm lý ngi vic, khụng n nh, h coi cụng vic
nh l mt nhim v ch khụng phi s yờu thớch v say mờ. Vỡ vy h cú th
cú xu hng ri xa t chc v s gõy ra mt thit hi khụng nh cho t chc.
To ng lc lao ng: c hiu l h thng cỏc bin phỏp, chớnh
sỏch, th thut qun lý m nh qun lý s dng tỏc ng n ngi lao
ng nhm lm cho ngi lao ng cú ng lc trong cụng vic.
Vai trũ ca to ng lc lao ng.
Mc dự quỏ trỡnh to ng lc lao ng khụng to ra hiu qu tc thi,
ũi hi nhiu chi phớ v tin bc v cụng sc cng nh phi thc hin liờn tc
trong thi gian di nhng nu thc hin tt thỡ em li rt nhiu li ớch, khụng
ch cho bn thõn ngi lao ng m cũn cho c t chc, cho c xó hi na.
*i vi ngi lao ng .
- ng lc lao ng l yu t thỳc y con ngi lm vic hng say tớch cc
hn, cú nhiu sỏng kin t ú nõng cao c cht lng cụng vic, tng nng
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
5
Chuyên đề tốt nghiệp
sut lao ng v nh ú thu nhp ca h c tng lờn. Khi thu nhp tng thỡ
ngi lao ng cú iu kin tha món cỏc nhu cu ca mỡnh.
- ng lc lao ng cũn giỳp ngi lao ng hiu rừ v yờu cụng vic ca
mỡnh hn.
*i vi t chc.
- Ngi lao ng cú ng lc lao ng l iu kin t chc nõng cao nng
sut lao ng, hon thnh cỏc ch tiờu sn xut kinh doanh.
- ng lc lao ng giỳp ngi lao ng hiu v gn bú hn vi t chc.
Giỳp t chc cú mt i ng lao ng gii, trung thnh, cú nhiu phỏt minh
sỏng kin nh ú m hiu qu cụng vic ca t chc tng lờn.
- Gúp phn nõng cao uy tớn, lm p hỡnh nh ca t chc. Qua ú thu hỳt
nhiu nhõn ti v cho t chc.
- Ci thin cỏc mi quan h gia ngi lao ng vi ngi lao ng trong t
chc, gia ngi lao ng vi t chc, gúp phn xõy dng vn hoỏ cụng ty
c lnh mnh tt p.
*i vi xó hi.
ng lc lao ng l iu kin tng nng sut lao ng ca cỏ nhõn
cng nh ca t chc. M nng sut lao ng ca t chc tng lm cho ca
ci vt cht to ra cho xó hi ngy cng nhiu v do vy nn kinh t cú s
tng trng. Tng trng kinh t li l iu kin cn cho s phỏt trin kinh t,
giỳp con ngi cú iu kin tho món nhng nhu cu ca mỡnh ngy cng a
dng, phong phỳ hn. Qua ú ng lc lao ng giỏn tip xõy dng xó hi
ngy mt phn vinh da trờn s phỏt trin ca cỏc t chc kinh doanh.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
6
Chuyên đề tốt nghiệp
To ng lc cho ngi lao ng va l nhim v, va l mc tiờu v
trỏch nhim ca nh qun lý. Khi ngi lao ng cú ng lc lm vic s to
ra kh nng nõng cao nng sut lao ng v nõng cao hiu qu cụng tỏc. Vỡ
vy cỏc nh qun lý phi tỡm mi cỏch nhm tha món nhu cu chớnh ỏng
ca ngi lao ng trong kh nng v iu kin cho phộp lm cho ngi
lao ng tha món vi cụng vic, t ú to ng lc lao ng. Nu lm c
vic ny thỡ doanh nghip ó cng c c lũng trung thnh ca ngi lao
ng v tn dng c kh nng tim n ca h phc v cho s phỏt trin
di lõu ca doanh nghip.
1.2. Cỏc hc thuyt v ng lc lao ng.
1.2.1. Hc thuyt nhu cu ca Maslow.
Trờn thc t hc thuyt v to ng lc c bit n nhiu nht l hc
thuyt th bc nhu cu ca Abraham Maslow. ễng t ra gi thuyt rng
trong mi con ngi u tn ti mt h thng nhu cu 5 th bc sau õy:
- Nhu cu sinh lý: Bao gm n, mc, , i li v cỏc nhu cu th xỏc khỏc.
- Nhu cu v an ton: Bao gm an ninh v bo v khi nhng nguy hi v th
cht v tỡnh cm.
- Nhu cu xó hi: Bao gm tỡnh thng, cm giỏc trc thuc, c chp nhn
v tỡnh bn.
- Nhu cu v danh d: Bao gm cỏc yu t bờn trong nh t trng, t ch v
thnh tu v cỏc yu t bờn ngoi nh a v, c cụng nhn v c chỳ ý.
- Nhu cu t hon thin: ng c tr thnh nhng gỡ m ta cú kh nng, bao
gm s tin b, t c tim lc ca mỡnh v t tin hnh cụng vic.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
7
Chuyên đề tốt nghiệp
Khi m mt trong s cỏc nhu cu ny c tha món mt cỏch cn bn thỡ
nhu cu tip theo s ch ng. Nu mc nhu cu ca con ngi ngy cng
lờn cao, cng th hin s phỏt trin ca xó hi. Khi mt nhu cu no ú c
tha món thỡ lp tc nhu cu mc cao hn s ch ng, nhng khụng cú
ngha l nhu cu ó c tha món s mt i. Vớ d nh nhu cu sinh lý c
m bo, con ngi cú cm n, ỏo mc thỡ s xut hin nhu cu an ton.
Nhng khi ú ngi ta li xut hin nhu cu n ngon, mc p. Chớnh vỡ vy
khụng mt nhu cu no cú th c tha món trit . Nhng nhu cu ó
c tha món thỡ nú khụng cũn tỏc dng to ng lc lao ng na, vn
ca nh qun lý l phi xỏc nh c nhõn viờn ca mỡnh ang th bc nhu
cu no cú phng phỏp kớch thớch to ng lc lao ng cho h. Tuy
nhiờn ta khụng nờn tha món tt c cỏc nhu cu ca h vỡ khi ú s khụng cũn
tỏc dng to ng lc lao ng cho h na, tt c cỏc nhu cu ca h ó c
tha món vỡ th h khụng cũn hng thỳ trong cụng vic na.
Nhu cu
t hon thin
NC c tụn trng
Nhu cu xó hi
Nhu cu an ton
Nhu cu sinh lý
S 1 - H thng nhu cu ca Maslow
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
8
Chuyên đề tốt nghiệp
Hc thuyt ca Maslow ó c cụng nhn rng rói, c bit trong gii
qun lý v iu hnh. Nú c chp nhn do tớnh logic v tớnh d dng m
nh ú ngi ta cú th dựng trc giỏc hiu lý thuyt ny. H thng nhu cu
th bc ca Maslow c nhiu nh qun lý s dng lm cụng c hng dn
trong vic to ng lc cho ngi lao ng.
Tuy vy hc thuyt ca Maslow vn cũn mt s hn ch. Hc thuyt
ny ch ỳng vi cỏc nc Phng tõy cũn i vi mt s nc khỏc do quan
im truyn thng nờn vic nhn thc v nhu cu s thay i. iu ny ũi
hi nh qun lý cn phi bit c nhu cu no cn tho món trc, nhu cu
no tho món sau v tỡm cỏc bin phỏp ỏp ng c nhng nhu cu ú
mt cỏch hp lý nht.
1.2.2. Hc thuyt v 2 nhúm yu t ca Herzberg.
õy l hc thuyt to ng lc da trờn c s cỏc yu t to nờn s tho
món v khụng tho món ca con ngi trong cụng vic. Theo ụng cỏc yu t
ú c chia thnh 2 nhúm.
Nhúm cỏc yu t thỳc y: Bao gm nhng nhõn t to ra s tho món
v cụng vic ca ngi lao ng nh: thnh tớch, s cụng nhn, bn thõn cụng
vic, trỏch nhim v s thng tin.
Nhúm cỏc yu t duy trỡ: Bao gm cỏc chớnh sỏch ca t chc, cụng tỏc
qun tr, giỏm sỏt cỏc iu kin lm vic, cỏc quan h nhõn cỏch, s an ton
v lng bng.
Theo ụng cỏc yu t duy trỡ cha phi l nhng ng lc thỳc y, nú ch
mang c trng l cỏc yu t iu kin. Nu chỳng tn ti trong mt mụi
trng lm vic vi s lng v cht lng cao thỡ chỳng khụng dn n s
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
9
Chuyên đề tốt nghiệp
khụng va lũng nhng cng khụng cú tỏc dng thỳc y hay mang li s tho
món. Tuy nhiờn nu thiu s tn ti ca chỳng s dn n s bt món.
Theo ụng to ng lc cho ngi lao ng trong cụng vic ca mỡnh
thỡ nờn nhn mnh vo cỏc yu t thỳc y.
Mc dự cũn nhiu hn ch nhng hc thuyt ca Herzberg cng cú ý
ngha quan trng trong vic to ng lc lao ng. T hc thuyt ny giỳp
cho cỏc nh qun lý cn quan tõm nhiu hn n c hai nhõn t, kt hp hai
nhõn t to ng lc cho ngi lao ng.
Qua nghiờn cu cho thy bờn cnh cỏc li ớch v vt cht nh tin lng,
tin thng cũn cú mt lot cỏc yu t khỏc to ng lc lao ng nh s
thng tin, bn thõn cụng vic, thnh tớch, trỏch nhimtt c u cú tỏc
ng trc tip n ng lc lao ng. Khi ngi lao ng cm nhn c v
trớ cụng vic ca mỡnh, trỏch nhim ca mỡnh i vi t chc v cm thy
mỡnh c tụn trng h s cú trỏch nhim hn vi cụng vic lm vic nhit
tỡnh hng say v hiu qu hn.
1.2.3. Hc thuyt k vng ca Victor Vroom.
K vng chớnh l mong mun nhn c cỏi gỡ sau khi hon thnh mt
cụng vic hoc mt nhim v no ú. Nu ta bit c mong mun ca ngi
lao ng thỡ s kớch thớch h n lc lm vic hn t ú s to ra thnh tớch cao
hn. Nu kớch thớch ỳng thỡ s to ra li ớch cho c hai phớa l ngi lao
ng v t chc.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
10
Chuyên đề tốt nghiệp
S 2 - Mụ hỡnh k vng n gin húa
N lc ca ngi lao ng cn c vo phn thng sau khi thc hin
xong cụng vic mang li cho h. Nu phn thng mang li m tớch cc nh
tin lng cao, c hi thng tin thỡ h s c gng, n lc lm vic. Nhng
nu phn thng mang li tiờu cc nh mt mi, nhm chỏn, chu ỏp lc
cao thỡ h cng cú th c gng nhng ú khụng phi l ng lc m l s
ộp buc, nu chu ỏp lc quỏ cú th h s ri b t chc.
Kt qu cỏ nhõn: ngi lao ng cú suy ngh nh th no v kt qu m
mỡnh ó lm c? Nhng kt qu ú cú hp dn h khụng? Nu kt qu hp
dn h thỡ h s c gng t c kt qu ú.
khuyn khớch ngi lao ng hng hỏi lm vic, cụng ty a ra cỏc
tiờu chớ thng tng xng vi mi mc hon thnh cụng vic, giỳp ngi
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
11
Phn thng t chc
Mc tiờu cỏ nhõn
Kt qu cỏ nhõn
N lc cỏ nhõn
Chuyên đề tốt nghiệp
lao ng thy mc tiờu ca mỡnh tng ng vi hon thnh cụng vic mc
no cú nhng c gng.
Hc thuyt ny nhn mnh n cụng tỏc tr cụng, tr thng cho ngi
lao ng. õy l mt vn rt nhy cm v cú tỏc ng ln i vi ngi
lao ng. Ngi lao ng mun ti a húa tha món c k vng ca
mỡnh, cũn nh qun lý phi quan tõm n mc tin cụng, tin thng m
bo chi phớ ú khụng vt quỏ kt qu lm c ca ngi lao ng nhng
vn m bo sc hp dn i vi h.
2. Cỏc nhõn t nh hng ti ng lc lao ng.
Qua cỏc hc thuyt v ng lc lao ng ta thy rng ng lc ca
ngi lao ng chu tỏc ng v nh hng ca nhiu nhõn t. Cỏc nhõn t cú
th phõn thnh ba nhúm nh sau:
Nhúm nhõn t thuc v ngi lao ng, bao gm:
- Thỏi , quan im ca ngi lao ng trong cụng vic v i vi t
chc.
- Nhn thc ca ngi lao ng v giỏ tr v nhu cu cỏ nhõn.
- Nng lc v nhn thc v nng lc ca bn thõn ngi lao ng.
- c im tớnh cỏch ca ngi lao ng.
Nhúm nhõn t thuc v cụng vic, bao gm:
- ũi hi v k nng ngh nghip.
- Mc chuyờn mụn húa ca cụng vic.
- Mc phc tp ca cụng vic.
- S mo him v mc ri ro ca cụng vic.
- Mc hao phớ v trớ lc.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
12
Chuyên đề tốt nghiệp
Nhúm nhõn t thuc v t chc bao gm:
- Mc tiờu chin lc t chc.
- Vn húa ca t chc.
- Lónh o (quan im, phong cỏch, phng phỏp).
- Quan h nhúm.
- Cỏc chớnh sỏch liờn quan n quyn v ngha v ca ngi lao ng,
nht l cỏc chớnh sỏch v qun tr ngun nhõn lc.
Xột theo quan im nhu cu quỏ trỡnh to ng lc xy ra cỏc bc:
S 3 : Quỏ trỡnh to ng lc
Nhu cu khụng c tho món s to ra s cng thng thng kớch thớch
nhng ng c bờn trong cỏc cỏ nhõn. Nhng ng c ny to ra mt cuc
tỡm kim nhm cú c cỏc mc tiờu c th m nu t c s tho món nhu
cu ny v dn n gim s cng thng.
Cỏc nhõn viờn cú ng lc lao ng thng trong tỡnh trng cng
thng. lm gim s cng thng ny, h s tham gia vo hot ng. Mc
cng thng cng ln thỡ cng cn phi cú hot ng lm du s cng thng.
Vỡ vy, khi thy cỏc nhõn viờn lm vic chm ch trong mt hot ng no ú,
chỳng ta cú th kt lun rng h b chi phi bi mt s mong mun t c
mt mc tiờu nht nh m h cho l cú giỏ tr.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
13
Nhu cu
khụng
c tha
món
S
cng
thng
Cỏc
ng
c
Hnh
vi tỡm
kim
Nhu
cu
c
tha
món
Gim
s
cng
thng
Chuyên đề tốt nghiệp
Nh vy to ng lc nhm mc ớch gỡ, hin nay cụng tỏc to ng lc
lao ng trong cỏc cụng ty ca Vit Nam cha c quan tõm ỳng mc do
vy cn tỡm hiu cỏc hỡnh thc to ng lc hin nay.
3. Cỏc hỡnh thc to ng lc lao ng.
3.1. Cỏc cụng c ti chớnh.
3.1.1. Tin lng.
Tin lng: L s tin m ngi lao ng nhn c mt cỏch c nh v
thng xuyờn theo mt n v thi gian nh tun, thỏng, quý.tin lng
thng c tr cho cỏn b qun lý, lónh o, nhõn viờn ngnh k thut.
Tin lng l ng lc ti chớnh ch yu kớch thớch ngi lao ng hng hỏi
lm vic, nhm tng nng sut lao ng. Tin lng mt mt va to ra s
tho món trong cụng vic nu nh nú phn ỏnh ỳng giỏ tr úng gúp ca mi
cỏ nhõn ngi lao ng v ngc li nú s to ra s bt món. Tin lng l
mt phn thu nhp m ngi s dng lao ng tr cho ngi lao ng khi h
hon thnh mt cụng vic nht nh.
Tin lng cao s thu hỳt v hp dn ngi lao ng v vi doanh
nghip, gi ngi lao ng gn bú vi t chc. Tin lng l khon thu nhp
chớnh ca ngi lao ng giỳp h v gia ỡnh n nh v nõng cao mc sng.
Ngoi ra tin lng cũn biu hin giỏ tr, uy tớn, a v ca ngi lao ng do
ú tin lng cú tỏc dng khuyn khớch ngi lao ng lm vic v ngc li
nu tin lng khụng tho ỏng nú s kỡm hóm s say mờ ca ngi lao ng
vi cụng vic.
cú mt h thng tr lng sao cho hp lý v khoa hc mi t chc
cn phi xõy dng h thng tr lng sao cho tin lng phi cú tỏc dng
kớch thớch v to ra ng lc lao ng.
SV: Nguyễn Trọng Cơng Lớp: Quản lý công 46
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét