Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
137
CHỈÅNG 10
MẢCH BA PHA ÅÍ CHÃÚ ÂÄÜ XẠC LÁÛP ÂIÃƯU HA
Khại niãûm vãư mảch âiãûn 3 pha :
Âãø truưn ti nàng lỉåüng tỉì ngưn âãún ti cáưn phi cọ hai dáy dáùn : mäüt dáy
“âi” v mäüt dáy “vãư” . Trong thỉûc tãú vç ngưn v ti thỉåìng ráút xa nhau nãn dáy näúi cọ
thãø ráút di.
Nãúu liãn kãút mäüt säú mảch hon ton giäúng nhau, trong mäùi mảch âãưu cọ ngưn
v phủ ti v dng âiãûn biãún thiãn cng táưn säú nhỉng láưn lỉåüt lãûch pha nhau thç täøng
cạc dng trãn dáy “vãư” bàòng khäng. Nãúu nhỉ váûy cọ thãø b âỉåìng dáy “vãư “ m váùn
âm bo cung cáúp âiãûn. V r rng hãû thäúng n
y ráút kinh tãú. Âọ l hãû thäúng nhiãưu pha -
Mảch nhiãưu pha.
Váûy táûp håüp cạc mảch âiãûn trong âọ cọ sỉû tạc dủng ca Sââ hçnh sin cng táưn
säú v láưn lỉåüt lãûch pha âäúi våïi nhau gi l hãû thäúng nhiãưu pha. Mäùi mäüt mảch âiãûn âọ (
gi l mảch mäüt pha ) tham gia hãû nhiãưu pha gi l mäüt pha ca hãû nhiãưu pha.
Mạy phạt âiãûn nhiãưu pha cå bn âỉåüc cáúu tảo nhỉ mạy phạt âiãûn mäüt pha, trong
âọ Stato cọ mäüt säú cün dáy âàût lãûch nhau trong khäng gian mäüt gọc no âọ, khi mạy
phạt lm viãûc (Roto quay) thç trong mäùi cün dáy cm ỉïng nãn Sââ hçnh sin lãûch pha
nhau mäüt gọc phủ thüc vo säú âäi cỉûc v
gọc trong khäng gian giỉỵa trủc ca cạc cün
dáy. Hãû nhiãưu pha dng ráút låüi khi biãún dng xoay chiãưu thnh dng mäüt chiãưu qua bäü
chènh lỉu cọ thãø cọ säú lỉåüng pha l 6, 12, 24, 48.
Trãn thỉûc tãú ta gàûp phäø biãún l hãû thäúng ba pha - mảch ba pha. Mảch ba pha l
mảch âiãûn m pháưn tỉí tạc âäüng l ngưn âiãûn ba pha.
Ngưn âiãûn ba pha thỉåìng l mạy phạt âiãûn xoay chiãưu âäưng bäü 3 pha âäúi xỉïng.
Nọ gäưm Roto l mäüt nam chám âiãûn âỉåüc tỉì họa bàòng dng láúy tỉì ngưn kêch thêch
bãn ngoi. Roto âỉåüc quay båíi âäüng cå så cáúp (âäüng cå âiezen, Tuabin håi, Tuabin
nỉåïc ) v stato cọ 3 cün dáy : AX, BY, CZ giäúng hãût nhau nhỉng âàût lãûch nhau
trong khäng gian gọc 120
P
0
P
. Roto quay thç trong mäùi dáy qún stato s phạt sinh mäüt
Sââ cm ỉïng xoay chiãưu hçnh sin. Cạc Sââ ny hon ton giäúng nhau nhỉng lãûch pha
nhau gọc 120
P
0
P
ỉïng våïi thåìi gian 1/3 chu k ( T/3 ) ta cọ biãøu thỉïc cạc Sââ ca mạy
phạt âiãûn 3 pha âäúi xỉïng: e
B
A(t) =
B 2 Esinωt
e
B
B(t) =
B 2 Esin(ωt - 120P
0
P
) ( 10-1 )
e
B
C(t) =
B 2 Esin(ωt - 240P
0
P
)
Biãøu diãùn âäư thë thåìi gian v âäư thë vectå nhỉ hçnh (h.10-1a,b)
Tỉì (10-1) v tỉì cạc âäư thë tháúy åí mi thåìi âiãøm täøng cạc Sââ 3 pha âãưu triãût tiãu.
e
B
A
B + eB
B
B + eB
C
B = 0
0EEE
CBA
=++
•••
(10-2)
0EEE
CBA
=++
→→→
Nãúu mäùi dáy qún (mäùi pha) ca ngưn âãưu näúi ra ti ta s âỉåüc mảch ba pha
khäng liãn hãû nhau. Nọ nhỉ 3 mạy mäüt pha ghẹp lải. Nhỉ ta â phán têch åí trãn mảch
ny khäng dng vç khäng kinh tãú.
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
138
Váûy phi näúi dáy qún stato lải våïi nhau sau âọ måïi näúi âãún ti thç ta måïi âỉåüc
mảch ba pha ( hãû thäúng ba pha ).
Cọ hai cạch näúi cün dáy stato (näúi ngưn). Lỉu 3 cün dáy stato nàòm trong
khäng gian gáưn nhau nãn cọ váún âãư häù cm nãn phi chụ âãún cỉûc cng tênh khi näúi
chụng våïi nhau. Ta quy ỉåïc 3 âáưu dáy ca 3 cün dáy cng tênh våïi nhau l âáưu âáưu
thỉåìng k hiãûu A, B, C, thç cạc âáưu cn lải cng cng tênh våïi nhau gi l âáưu cúi k
hiãûu X, Y, Z.
+ Cạch näúi hçnh (Y) l âem 3 cỉûc cúi X, Y, Z chủm våïi nhau lải tải mäüt âiãøm
O gi l âiãøm trung tênh (táút nhiãn cọ thãø ngỉåüc lải láúy cạc âáưu A, B, C chủm nhau
cng âỉåüc).
+ Ca
ïch näúi hçnh (∆) l láúy âáưu cúi ca pha ny (vê dủ X) näúi våïi âáưu âáưu ca
pha kãú tiãúp (vê dủ B) räưi Y näúi vo C v Z näúi vo A thnh vng kên AX - BY - CZ -A.
Såí dé näúi ngưn hçnh ∆ m khäng tảo sỉû ngàõn mảch vç trong vng kên ny cọ
e
B
A
B + eB
B
B + eB
C
B = 0.
Ba ti ca 3 pha cng cọ thãø näúi Y hồûc ∆ sau âọ näúi vo dáy dáùn ca ngưn ra.
Cạch näúi dáy ca ti v ca ngưn khäng phủ thüc nhau v cọ thãø khạc nhau,
cạch näúi dáy ca ti sao cho âm bo ạp trãn mäüt pha ca ti bàòng ạp âënh mỉïc ca
mäüt pha l âỉåüc.
Ta gi mäùi bäü pháûn (ngưn, âỉåìng dáy, ti) håüp thnh hãû thäúng ba pha l mäüt
pha ca mảch âiãûn ba pha. Vê dủ : mäüt pha ca ngưn, mäüt pha ca ti
Mảng âiãûn 3 pha 3 dáy thỉåìng dng cung cáúp âiãûn âãø sn xút, cọ ti pháưn låïn
l âäüng cå âiãûn 3 pha âãø kẹo cạc mạy cäng củ.
Mảng âiãû
n 3 pha 4 dáy (mảch ny våïi ngưn v ti âãưu näúi Y, cọ thãm mäüt dáy
trung tênh) thỉåìng dng âãø cung cáúp cho nhu cáưu sinh hoẵt, thàõp sạng. Lỉåïi âiãûn ny
cọ ạp 380/220V hồûc 220/127V.
Trong mảch 3 pha cáưn phán biãût hai loải âải lỉåüng l cạc lỉåüng dáy v cạc
lỉåüng pha.
Cạc dng, ạp trãn cạc pha ca ti hồûc ngưn gi l cạc dng pha, ạp pha I
B
f
B , UB
f
B.
Cạc lỉåüng dáy thäng dủng hån cạc lỉåüng pha vç mảch 3 pha coi l mäüt hãû thäúng
nháút v cạc lỉåüng dáy âàûc trỉng quạ trçnh nàng lỉåüng ca ton hãû, khäng cáưn biãút kãút
cáúu pha nhỉ thãú no.
e(t)
t
ωt
eB
A
eB
B
eB
C
TB
EB
A
EB
B
EB
C
120P
0
(
h.10-1
)
(
b
)
(
a
)
120P
0
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
139
Mảch 3 pha cọ ngưn âäúi xỉïng, ti âäúi xỉïng, täøng tråí cạc pha ca âỉåìng dáy
bàòng nhau gi l mảch ba pha âäúi xỉïng. Ngỉåüc lải mảch khäng âạp ỉïng â 3 âiãưu kiãûn
trãn gi l mảch 3 pha khäng âäúi xỉïng.
Âàûc âiãøm ca mảch ba pha âäúi xỉïng :
Mảch ba pha thỉåìng lm viãûc åí trảng thại âäúi xỉïng : tỉïc l âm bo ngưn âäúi
xỉïng nhỉ dảng (10-1a,b) Sââ bàòng nhau vãư modul nhỉng gọc pha láưn lỉåüt lãûch nhau
120
P
0
P
. Täøng tråí dáy dáùn ba pha nhỉ nhau v ti ba pha âäúi xỉïng tỉïc l :
Z
B
A
B = zB
A
B<ϕB
A
B = ZB
B
B = zB
B
B<ϕB
B
B = ZB
C
B = zB
C
B<ϕB
C
B
zB
A
B = zB
B
B = zB
C
B v ϕB
A
B = ϕB
B
B = ϕB
C
B (10-3)
Våïi mảch ba pha âäúi xỉïng thç cạc hãû thäúng dng, ạp åí mi bäü pháûn ca mảch
âãưu âäúi xỉïng, táút c cạc âiãøm trung tênh ca ngưn v ti âãưu âàóng thãú.
USå âäư näúi Y - YU : nhỉ hçnh (h.10-2)
Ngưn 3 pha âäúi xỉïng cọ cạc Sââ trãn cạc pha A, B, C liãn hãû nhau qua (10-1)
cọ thãø biãøu diãùn dỉåïi dảng biãøu thỉïc :
;eEE;eEE;eEE
c
C
b
B
a
A
j
m
j
m
j
m
ψ
•
ψ
•
ψ
•
===
= ψ
B
a
B - ψB
b
B = ψB
b
B - ψB
c
B = ψB
c
B - ψB
a
B =
3
2
π
(nãúu quan hãû n pha thç ϕ =
n
2π
)
Nãúu gọc pha âáưu bàòng 0 thç :
;120EE ;0EE
0
mm
BA
−<=<=
••
120 v;240E120EE
00
m
0
m
C
=ϕ−<=<=
•
Âãø viãút biãøu thỉïc âån gin ta sỉí dủng toạn tỉí quay :
2
3
j
2
1
120sinj120cosa1201e
000
3
2
j
+−=+==<=
π
L säú phỉïc cọ modul = 1, arcgumen bàòng 120
P
0
P
, nãn mäüt säú phỉïc báút k nhán
våïi a s cọ modul khäng âäøi nhỉng s quay âi mäüt gọc 120
P
0
P
( tỉïc arcgumen thay âäøi
120
P
0
P
)
Ta cọ thãø viãút :
;EaEaE hay;EaE;EaE;EaE
CBAACCBBA
2
•••••••••
=====
Hãû thäúng ngưn ba pha theo thỉï tỉû A, B, C nhỉ xẹt trãn âáy l hãû thäúng thỉï tỉû thûn.
Váûy ngưn âäúi xỉïng thỉåìng gàûp l ngưn âäúi xỉïng thỉï tỉû thûn.
Âiãûn ạp giỉỵa hai âiãøm trung tênh ca ngưn v ti (váûn dủng phỉång phạp 2 nụt)
120P
0
EB
A
EB
C
EB
B
A
B
EB
B
EB
C
CB BB
A
B
CB BB
OB
EB
A
IB
A
IB
B
IB
C
UB
A
UB
B
UB
C
ZB
(h.10-2)
.
.
.
.
.
.
.
.
.
120P
0
O'B
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
140
0
3
EEE
YYY
YEYEYE
Y
YE
U
CBA
CBA
C
C
B
B
A
A
O'O
=
++
=
++
++
==
•••
•••
•
•
∑
∑
Vç Y
B
A
B = YB
B
B = YB
C
B , hai âiãøm trung tênh ngưn O v trung ti O’ âàóng thãú nhau, nãn nãúu
näúi cạc âiãøm trung tênh bàòng mäüt dáy dáùn gi l dáy trung tênh thç dng trong dáy
trung tênh bàòng 0.
Xạc âënh âiãûn ạp trãn cạc pha ca ti : Viãút phỉång trçnh lût Kirhof 2 cho vng
OAO’A ta cọ :
UUUE UUUE UUUE
C
.
O'O
.
C
.
C
.
B
.
O'O
.
B
.
B
.
A
.
O'O
.
A
.
A
.
=+==+==+=
Váûy hãû thäúng trãn ti cng âäúi xỉïng nhỉ hçnh (h.10-3)
;120UU;120UU;0UU
0
f
C
.
0
f
B
.
f
A
.
<=−<=<=
Tỉì âäư thë täpä ca mảch (h.10-3) tháúy hãû thäúng
âiãûn ạp dáy
CABCAB
U,U,U
•••
cng âäúi xỉïng. Rụt ra âỉåüc
quan hãû giỉỵa âiãûn ạp dáy v âiãûn ạp pha, qua tam giạc
vng OHA cọ :
fdA
0
AAB
U3 U tỉïcU330cosU2U =→==
vãư trë säú hiãûu dủng ạp dáy låïn hån ạp pha
3 láưn. Vãư
gọc pha ta tháúy U
B
AB
B vỉåüt trỉåïc UB
A
B gọc 30P
0
P
. Nãn cọ quan
hãû chung giỉỵa ạp dáy v ạp pha l :
00
0
30j
C
.
CA
.
30j
B
.
BC
.
030j
A
.
AB
.
eU3U , eU3U
30 gọc ỉïng tỉång phaạp åïc vỉåüt trỉdáy ạp , eU3U
==
=
(10-4)
Hãû thäúng dng âiãûn trong mảch cng âäúi xỉïng :
;UYI;UYI;UYI
C
.
C
.
B
.
B
.
A
.
A
.
===
Trãn hçnh (h.10-3) v hãû thäúng dng pha âäúi xỉïng våïi ti cm. Trong mảch näúi
Y dng âiãûn pha bàòng dng âiãûn dáy IB
f
B = IB
d
B.
USå âäư näúi tam giạc - tam giạc (∆-∆)U : hçnh (h.10-4)
Hãû thäúng âiãûn ạp trãn ti cng âäúi xỉïng :
CA
CA
BC
BC
AB
AB
EU,EU,EU
••••••
=== ;
Hãû thäúng dng âiãûn pha trãn ti cng âäúi xỉïng nhỉ hçnh (h.10-5) :
IB
AB
B= YUB
BA
B; IB
BC
B = YUB
BC
B ; IB
CA
B = YUB
CA
B
A
B
U
B
CA
B
ϕ
C
UB
A
UB
C
IB
A
UB
B
IB
B
IB
C
(h.10-3)
U
B
BC
B
UB
AB
B
A
C B
A
C
B
EB
CA
B EB
AB
B
EB
BC
B
UB
CA
B UB
AB
B
UB
BC
B
IB
C
IB
B
IB
A
UB
CA
B
UB
AB
B
UB
BC
B
IB
A
IB
B
IB
C
ϕB
IB
BC
B
IB
CA
B
(h.10-4)
(h.10-5)
IB
AB
B
.
.
.
.
.
.
.
.
.
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
141
Dỉûa vo lût Kirhof 1 tênh âỉåüc dng âiãûn dáy theo cạc dng âiãûn pha
ÅÍ nụt A cọ :
CA
.
AB
.
A
.
III −=
ÅÍ nụt B cọ :
AB
.
BC
.
B
.
III −=
ÅÍ nụt C cọ :
BC
.
CA
.
C
.
III −=
Tỉì âäư thë vectå tháúy quan hãû giỉỵa cạc dng âiãûn :
0
0
0
30j
CA
.
C
.
30j
BC
.
B
.
30j
AB
.
A
.
eI3I
eI3I
eI3I
−
−
−
=
=
=
Trë säú dng dáy låïn hån dng pha
3 láưn. Dng dáy cháûm sau dng pha tỉång
ỉïng gọc 30
P
0
P
.
Do quan hãû âån gin giỉỵa cạc lỉåüng dáy v lỉåüng pha nãn cọ thãø âo quạ trçnh
mảch 3 pha âäúi xỉïng bàòng cạc biãún trảng thại trãn mäüt pha l â. V chè cáưn biãút dng
ạp trãn mäüt pha l â. Cn cạc pha kia âỉåüc suy ra cng cọ trë säú giäúng pha â biãút
nhỉng lãûch vãư pha120
P
0
P
.
Váûy 3 pha âäúi xỉïng näúi ∆ thç : U
B
d
B = UB
f
B ; IB
d
B = 3IB
f
B
Cäng sút tỉïc thåìi ca mảch âäúi xỉïng bàòng : PB
A
B = uB
A
BiB
A
B; PB
B
B = uB
B
BiB
B
B; PB
B
B = uB
C
BiB
C
B;
u
B
A
B = UB
m
Bsin(ωt + ψ) , iB
A
B = IB
m
Bsin(ωt + ψ - ϕ )
u
B
B
B = UB
m
Bsin(ωt + ψ - 120P
0
P
) , iB
B
B = IB
m
Bsin(ωt + ψ - ϕ - 120P
0
P
)
u
B
C
B = UB
m
Bsin(ωt + ψ - 240P
0
P
) , iB
C
B = IB
m
Bsin(ωt + ψ - ϕ - 240P
0
P
)
P = P
B
A
B + PB
B
B + PB
C
B= 3UIcosϕ - UI[cos{2(ωt + ψ) -ϕ} + cos{2(ωt + ψ - 120P
0
P
) -ϕ}
+ cos{2(ωt + ψ - 240
P
0
P
) -ϕ}]
Vç täøng ca 3 hm cos cng biãn âäü v lãûch pha nhau 120
P
0
P
bàòng 0 nãn :
P = P
B
A
B + PB
B
B + PB
C
B = 3UIcosϕ = const (10-6)
Hãû ba pha tha mn âiãưu kiãûn trãn gi l hãû ba pha cán bàòng.
Tênh mảch ba pha âäúi xỉïng :
Do âàûc âiãøm ca mảch ba pha âäúi xỉïng nãn ta khäng cáưn phán têch mảch âiãûn trãn
c ba pha m tçm cạch âỉa vãư bi toạn cho mäüt pha gin tiãûn hån.
UVåïi mảch näúi Y - YU :
Våïi mảch ny cạc âiãøm trung tênh ngưn v ti âàóng thãú nhau, nãn nãúu näúi chụng
lải bàòng mäüt dáy dáùn cọ täøng tråí bàòng khäng thç trảng thại mảch khäng âäøi. Tỉì âáy
tháúy cọ thãø tạch mäüt pha ra thç khäng nh hỉåíng gç âãún mảch. V r rng cọ thãø tênh
toạn cho mäüt pha räưi suy ra dng, ạp, cäng sút åí hai pha cn lải qua quan hãû âäúi xỉïng
trong hãû thäúng.
Vê dủ : Mäüt mảch 3 pha âäúi xỉïng nhỉ hçnh (h.10-6) cọ Sââ E = 125V; ti Z
B
1
B =
20Ω
Ti Z
B
2
B = 25<36P
0
P
50’Ω, âỉåìng dáy cọ täøng tråí Z = 3,5<53P
0
P
. Xạc âënh dng, ạp trãn cạc
nhạnh ?
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
142
Vç mảch âäúi xỉïng ta näúi cạc âiãøm trung tênh lải räưi tạch ra så âäư pha A âãø gii
nhỉ hçnh (h.10-7)
Âàût
01250EE
A
.
〈=〈= . Tỉì (h.10-7) tênh âỉåüc dng âiãûn dáy pha A :
A2656,8
'50362520
'503625.20
535,3
0125
ZZ
ZZ
Z
E
I
0
0
0
0
21
21
A
.
.
−<=
<+
<
+<
<
=
+
+
=
Sủt ạp trãn täøng tråí âỉåìng dáy :
==∆ ZIU
A
.
d
.
A
8,56<-26P
0
P
.3,5<53P
0
P
= 30<27P
0
P
(V)
Âiãûn ạp trãn ti :
=∆−==
A
A
dAA
UEUU
2
.
1
.
125 - 30<27P
0
P
= 100<-7P
0
P
50 (V)
Dng âiãûn qua ti Z
B
1
B : (A) 5075
20
507100
0
0
1
1
.
1
.
−<=
−<
==
Z
U
I
A
A
Dng âiãûn qua ti Z
B
2
B : (A) 444
503625
507100
Z
U
I
0
0
0
2
2A
.
2A
.
−<=
<
−<
==
Suy ra dng trãn cạc dáy pha B, C :
A9456,8e.e56,8eII
A14656,8e.e56,8eII
0120j26j120j
A
.
C
.
0120j26j120j
A
.
B
.
000
000
<===
−<===
−
−−−
Âäư thë täpä v âäư thë vectå nhỉ hçnh (h.10-8)
Våïi mảch näúi ∆ - Y vç ngưn näúi ∆ nãn E
B
f
B chênh bàòng ạp dáy cáúp cho ti - v vç
ti näúi Y nãn ạp trãn mäüt pha ca ti = U
B
d
B/ 3. Tỉì âáúy ta tênh âỉc dng pha. Sau khi
cọ ạp, dng cho mäüt pha ta suy ra cạc dng pha cn lải.
UVåïi mảch näúi ∆ - ∆U : Nhỉ hçnh (h.10-9)
Âãø gii mảch ny ta cáưn biãún âäøi ti näúi ∆ Ỉ Y, sau âọ nháûp täøng tråí Z
B
d
B vo
täøng tråí tỉìng pha âỉåüc mảch 3 pha näúi ∆ - Y åíoọ cọ U
B
d
B = EB
f
B â biãút cáúp cho ti näúi Y
nãn ạp pha ca ti l U
B
d
B/ 3 tỉì âáy ta tênh dng pha sau âọ suy ra cạc pha khạc.
Z
ZB
1
ZB
2
IB
A
B IB
A2
B
IB
A1
B
EB
A
A
Z
Z
O”
EB
A
B
A
O EB
B
B B
EB
C
B C
ZB
2
ZB
2
ZB
2
ZB
1
B ZB
1
B ZB
1
B
O’
(h.10-6)
(h.10-7)
Z
A
'
B'
C'
A
'
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
143
Våïi mảch näúi Y - ∆ : vç ngưn näúi Y nãn UB
d
B = 3EB
f
B , ạp dáy ny dng cung
cáúp cho ti näúi ∆ cho nãn nãúu khäng cọ täøng tråí cạc dáy pha thç thç ạp trãn pha ca ti
chênh bàòng ạp dáy ngưn nãúu kãø c täøng tråí cạc dáy pha thç ta phi biãn âäøi ti ∆-Y räưi
gäüp täøng tråí dáy våïi täøng tråí mäüt pha ti v lục ny ạp trãn mäüt pha ca ti chênh bàòng
ạp pha ngưn E
B
f
B. tỉì âọ gii bi toạn tiãúp tủc.
Tênh mảch ba pha khäng âäúi xỉïng :
Mảch âiãûn khäng tho mn mäüt trong nhỉỵng âiãưu kiãûn âäúi xỉïng s l mảch âiãûn
ba pha khäng âäúi xỉïng. Mảch ba pha thỉåìng gàûp cung cáúp âiãûn cho thàõp sạng, sinh
hoảt, âäüng cå âiãûn mäüt pha, biãún ạp hn, l häư quang âiãûn l nhỉỵng mảch lm viãûc
thỉåìng khäng âäúi xỉïng.
Trong mủc ny ta xẹt mảch ba pha khäng âäúi xỉïng m häù cm giỉỵa cạc pha
khäng thay âäøi theo trảng thại dng, ạp pha. Ta gi l khäng âäúi xỉïng ti ténh.
Våïi mảch ba pha khäng âäúi xỉïng ti ténh - nọ khäng cọ tê âàûc âiãøm no ca hãû
thäúng âäúi xỉïng nãn nọ nhỉ mäü
t mảch cọ nhiãưu ngưn phỉïc tảp. Váûy tênh toạn nọ bàòng
cạc phỉång phạp ca mảch â hc nhỉ phỉång phạp dng nhạnh, dng vng, thãú âènh,
xãúp chäưng, mạy phạt âiãûn âàóng trë R rng phi tênh mảch ba pha khäng âäúi xỉïng
theo mäüt thãø thäúng nháút ; khäng thãø tạch ra mäüt pha âãø tênh nhỉ mảch ba pha âäúi xỉïng.
Ta dáùn ra cäng thỉïc tênh mảch ba pha khäng âäúi xỉïng cho cạc trỉåìng håüp hay gàûp.
UTênh mảch ba pha bäún dáy : YUBU
o
UBU - YUBU
o
UBU nhỉ hçnh (h.10-10)
Lục ny ta cọ mảch hai nụt, nãn ạp dủng phỉång phạp âiãûn thãú âènh âỉåüc biãøu
thỉïc ạp giỉỵa trung tênh ngưn O v trung tênh ti O' l :
NCBA
C
C
.
B
B
.
A
A
.
.
O'O
.
YYYY
YEYEYE
Y
YE
U
+++
++
==
∑
∑
Tỉì âọ xạc âënh ạp trãn tỉìng pha ca ti theo lût Kirhof 2 l :
,UEU,UEU,UEU
o'o
.
C
.
C
.
o'o
.
B
.
B
.
o'o
.
A
.
A
.
−=−=−=
Âäư thë täpä nhỉ hçnh (h.10-11)
EB
A
B A
∆UB
dA
B
U’B
A2
B A’
IB
A
IB
A1
B
IB
A2
B
EB
B
EB
C
CB C’B
BB
B’B
IB
C
IB
B
(h.10-8)
A
CB
A
C B
EB
CA
B EB
AB
B
EB
BC
B
ZB
t
ZB
t
ZB
t
ZB
d
ZB
d
ZB
d
(h.10-9)
•
•
•
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
144
Sau khi cọ ạp pha ta tênh âỉåüc dng âiãûn pha :
o'o
.
NN
.
C
.
CC
.
B
.
BB
.
A
.
AA
.
UYI,UYI,UYI,UYI ====
Tỉì âäư thë täpä tháúy khi mảch ba pha khäng âäúi xỉïng âiãøm trung tênh ngưn v
ti khäng trng nhau, âoản O’O chênh l ạp giỉỵa hai âiãøm trung tênh ( våïi mảch ba pha
âäúi xỉïng thç O, O' trng nhau ).
Tỉì cäng thỉïc tênh
o'o
.
U åí (10-7) tháúy nãúu täøng tråí dáy trung tênh ráút nh ZB
N
B ≈ 0
thç täøng dáùn ca nọ
∞==
N
N
Z
1
Y
lục ny 0U
o'o
.
= màûc d mảch ba pha khäng âäúi
xỉïng.
Thç ạp trãn cạc pha ti :
)810(
0EU
0EU
0EU
C
.
C
.
B
.
B
.
A
.
A
.
−
⎪
⎪
⎭
⎪
⎪
⎬
⎫
−=
−=
−=
Thỉåìng cạc ngưn cung cáúp âiãûn ba pha âäúi xỉïng cn ti cạc pha khäng âäúi
xỉïng : nãn Z
B
N
B≈ 0 thç cạc ạp pha ca ti tỉång ỉïng ạp pha ngưn âäúi xỉïng. Váûy trỉåìng
håüp ny màûc d ti khäng âäúi xỉïng nhỉng ạp trãn chụng váùn âäúi xỉïng bàòng tỉång ỉïng
ngưn Sââ âäúi xỉïng. Tỉì âáy tháúy r vai tr ca dáy trung tênh, nọ giụp giỉỵ cho ạp trãn
cạc pha ti khäng âäúi xỉïng åí giạ trë tỉång ỉïng ạp pha ngưn khäng ty thüc vo giạ
trë ca ti. Nãn nãúu mäüt pha cọ sỉû cäú thç cạc pha khạc khäng bë nh hỉåíng. Vç váûy
mảch ba pha bäún dáy dng phäø biãún cho sinh hoảt .
UTênh mảch ba pha ba dáyU :
Trong thỉûc tãú thỉåìng dãù biãút âiãûn ạp dáy khäng biãút ạp tỉìng pha ca ngưn, âọ
l mảch ba pha ba dáy. Ta cáưn dáùn ra cäng thỉïc âãø tênh toạn trong trỉåìng håüp ny nhỉ
hçnh (h.10-12) :
Biãút cạc ạp dáy ngưn
CA
.
BC
.
AB
.
U,U,U ,biãút YB
A
B, YB
B
B, YB
C
B cáưn xạc âënh
C
.
B
.
A
.
U,U,U ,
C
.
B
.
A
.
I,I,I
EB
A
B A IB
A
B YB
A
B
EB
B
B B IB
B
B YB
B
B
EB
C
B C IB
C
B YB
C
B
IB
N
YB
N
EB
A
AB
BB CB
OB
O’B
UB
o’o
B
EB
C
EB
B
UB
B
UB
A
UB
C
(h.10-11) (h.10-10)
.
.
.
.
.
.
.
O'O
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
145
Hãû thäúng âiãûn ạp dáy
CA
.
BC
.
AB
.
U,U,U cọ thãø coi l do mäüt hãû thäúng ba ngưn
hồûc hãû thäúng hai ngưn tảo ra (chn cạc ngưn sao cho âm bo âiãûn ạp dáy â cho l
âỉåüc). Tỉïc l ta âỉa hãû thäúng ngưn näúi Y âãø tảo ra cạc âiãûn ạp dáy â cho.
Âãø tênh âiãûn ạp pha A trãn ti ta thay hãû thäúng âiãûn ạp dáy khäng âäúi xỉïng bàòng
2 Sââ tỉång âỉång nhỉ hçnh (h.10-13). Láúy
AC
.
C
.
AB
.
B
.
UE,UE == thç âm bo hai ngưn
tỉång âỉång ny cáúp ra hãû thäúng ạp dáy â cho nhỉ hçnh hçnh (h.10-14). Tỉì så âäư 2
nụt hçnh (h.10-13) ta xạc âënh âỉåüc âiãûn ạp :
9a)-(10
YYY
YUYU
YYY
YEYE
UU
CBA
C
AC
.
B
AB
.
CBA
C
C
.
B
B
.
O'O
.
A
.
++
+
=
++
+
==
- Tỉång tỉû nhỉ váûy âãø tênh ạp pha B thay
BC
.
C
.
BA
.
A
.
UE,UE ==
9b)-(10
YYY
YUYU
U
CBA
C
BC
.
A
BA
.
B
.
++
+
=
Tỉång tỉû cho pha C thay
CB
.
B
.
CA
.
A
.
UE,UE == ta cọ biãøu thỉïc :
9c)-(10
YYY
YUYU
U
CBA
B
CB
.
A
CA
.
C
.
++
+
=
Sau khi cọ cạc ạp pha ta xạc âënh cạc dng qua ti :
C
.
CC
.
B
.
BB
.
A
.
AA
.
UYI,UYI,UYI === B
Âäư thë täpä hçnh (h.10-15)
Khi ti âäúi xỉïng Y
B
A
B = YB
B
B = YB
C
B = Y thç cọ :
UB
A
B,YB
A
UB
B
B,YB
B
UB
C
B ,YB
C
UB
AB
B
UB
AC
B
UB
BC
B
O’B
IB
A
IB
B
IB
C
UB
A
B,YB
A
UB
B
B,YB
B
UB
C
B ,YB
C
O’B
EB
B
EB
C
OB
A
B
C
(h.10-12)
(h.10-13)
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
A UB
A
B O’
U
B
CA
B UB
C
B UB
AB
B
UB
BC
B UB
B
(h.10-15)
A
B
C
UB
BA
B
UB
CA
B
UB
AB
B
UB
BC
B
UB
AC
B
UB
A
(h.10-16)
A
UB
AB
B = EB
B
EB
C
B = UB
AC
C
B
(h.10-14)
U
B
C
UB
B
O'
•
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
146
2
UU
U;
g
b
j1
U
U;
g2
b
j1
2
UU
g
b
j2
UU
jbg2
gUgU
UU
AC
*
AB
*
HA
*
c
HA
OA
*
c
AC
*
AB
*
c
AC
*
AB
*
c
AC
*
AB
*
A
*
OA
*
+
=
+
=
+
+
=
+
+
=
+
+
==
;
3
UU
U ;
3
UU
U ;
3
UU
U
CB
.
CA
.
C
.
BC
.
BA
.
B
.
AC
.
AB
.
A
.
+
=
+
=
+
=
Tỉì âọ cọ thãø xạc âënh cạc ạp pha ca ti bàòng hçnh hc nhỉ hçnh (h.10-16).
Âiãøm trung tênh O’ ca ti nàòm åí giao âiãøm 3 âỉåìng trung tuún tam giạc âiãûn ạp dáy.
Váûy khi v âỉåüc tam giạc ny thç ta xạc âënh âỉåüc âiãûn ạp pha ca ti.
Lỉu khi ti khäng âäúi xỉïng thç âiãøm trung tênh nàòm chäù khạc (h.10-15)
Vê dủ : mäüt mảch âiãûn 3 pha gäưm ngưn âäúi xỉïng, ti khäng âäúi xỉïng näúi hçnh Y cọ
Y
B
a
B = jbB
c
B ; YB
b
B = YB
c
B = g Hy xạc âënh qu têch âiãøm trung tênh O ca ti khi bB
c
B biãún thiãn
tỉì O âãún ∞.
Mảch âiãûn nhỉ hçnh (h.10-17) :
Khi b
B
C
B biãún thiãn thç âiãûn ạp
OA
.
U biãøu diãùn bàòng vẹctå våïi gäúc A, mụt O - cng
biãún thiãn âáưu mụt O s v nãn qu têch âiãøm trung tênh ca ti. Biãøu thỉïc âiãûn ạp pha
ca ti :
CBA
CAC
.
BAB
.
A
.
YYY
YUYU
U
++
+
=
2
UU
U;
g
b
j1
U
U;
g2
b
j1
2
UU
g
b
j2
UU
jbg2
gUgU
UU
AC
.
AB
.
HA
.
c
HA
OA
.
c
AC
.
AB
.
c
AC
.
AB
.
c
AC
.
AB
.
A
.
OA
.
+
=
+
=
+
+
=
+
+
=
+
+
==
bàòng nỉỵa täøng hçnh hc hai vectå
AB
U
→
v
AC
U
→
. Nọ chênh l vectå näúi tỉì âènh A âãún
âiãøm H nàòm giỉỵa âoản BC. Ta tháúy khi bB
C
B = 0 thç
HA
.
OA
.
UU = . Khi bB
C
B = ∞ thç 0U
OA
.
= .
Váûy khi b
B
C
B thay âäøi tỉì 0 → ∞ thç
OA
U
→
chảy tỉì H âãún A (tỉïc âiãøm trung tênh O
chảy tỉì H âãún A trãn mäüt nỉía âỉåìng trn âỉåìng kênh U
B
HA
B nhỉ hçnh (h.10-18).
Trãn hçnh v láúy vë trê trung tênh O tỉång ỉïng våïi mäüt giạ trë b
B
C
B no âọ m åí âọ
U
B
B
B > UB
C
B ; nãúu thay cạc âiãûn dáùn g bàòng hai bọng ân såüi âäút nhỉ nhau, thç lục ny ân
pha B cọ ạp låïn s sạng hån ân pha C.
YB
C
B YB
B
YB
A
AB
BB
CB
OB
(h.10-17)
UB
AC
B
UB
AB
B
UB
CA
B
UB
BC
B
H
CB
A
(bB
C
B= ∞)B
BB
bB
C
B = 0 UB
B
UB
A
UB
C
(h.10-18)
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
147
Tỉì âọ tháúy ràòng nãúu chãú tảo mäüt thiãút bë gäưm mäüt pha l tủ, cn hai pha kia l
ân såüi âäút nhỉ nhau näúi sao thç cọ thãø qua âọ chè âỉåüc thỉï tỉû cạc pha A l pha cọ tủ,
pha B l pha cọ ân sạng, pha C l pha cọ ân täúi. Âọ l thiãút bë chè thỉï tỉû pha.
Tênh v âo cäng sút mảch ba pha :
UCäng sút ca mảch ba pha bàòng täøng cäng sút tỉìng phaU :
jQPIUIUIUSSSS
C
^
C
.
B
^
B
.
A
^
A
.
C
~
B
~
A
~~
+=++=++=
Trong âọ : P = P
B
A
B + PB
B
B + PB
C
B = UB
A
BIB
A
BcosϕB
A
B + UB
B
BIB
B
BcosϕB
B
B + UB
C
BIB
C
BcosϕB
C
B
Q = QB
A
B + QB
B
B + QB
C
B = UB
A
BIB
A
BsinϕB
A
B + UB
B
BIB
B
BsinϕB
B
B + UB
C
BIB
C
BsinϕB
C
B
Mún âo cäng sút mảch ba pha ta âo cäng sút ca tỉìng pha räưi cäüng lải.
Dng watmet âãø âo cäng sút tỉìng pha, thç näúi cün dáy ạp ca watmet vo ạp pha ca
ti, cün dáy dng ca watme láúy dng ca ti. Phỉång phạp näúi watmet âo nhỉ váûy
gi l phỉång phạp mäüt watmet. Nhỉ hçnh (h.10-19)
Khi mảch ba pha âäúi xỉïng khäng cọ trung tênh ta dng âiãøm trung tênh gi nhỉ
hçnh (h.10-20) âo cäng sút mäüt pha.
Khi ti näúi ∆ thç dng phỉång phạp mäüt watmet âo cäng sút tỉìng pha nhỉ hçnh
(h.10-21)
UKhi mảch ba pha âäúi xỉïngU : cäng sút cạc pha bàòng nhau nãn chè cáưn tênh v âo
cäng sút trãn mäüt pha räưi nhán ba láưn âỉåüc cäng sút ton mảch.
jQPIU3S3SSSS
A
^
A
.
A
~
C
~
B
~
A
~~
+===++=
P = 3P
B
A
B = 3UB
f
BIB
f
BcosϕB
f
B
Q = 3QB
A
B = 3UB
f
BIB
f
BsinϕB
f
B
w
w
w
Ba pha
âäúi xỉïng
khäng
trung tênh
w
r rB
y
B r
A
B
C
(h.10-19) (h.10-20)
A
B
C
O
∗
∗
PB
A
B
∗
∗
PB
B
B
∗
∗
PB
C
B
ZB
A
B
ZB
B
B
ZB
C
B
∗
∗
w
w
w
PB
C
B PB
A
C
B
A
PB
B
B ZB
BC
B
ZB
AB
B ZB
CA
B
A
B
CB
Ti näúi Y
hồûc ∆, âäúi
xỉïng hồûc
khäng âäúi
xỉïng
w
w
EB
1
B EB
2
B
A * PB
1
*
B * PB
2
*
C
(h.10-21) (h.10-22)
.
.
∗
∗
∗
∗
∗
∗
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
148
Våïi ϕB
f
B l argumen ca täøng tråí pha hay gọc lãûch pha giỉỵa âiãûn ạp pha v dng
âiãûn pha.
Tỉì âọ tháúy våïi mảch ba pha âäúi xỉïng chè cáưn dng mäüt watmet âo cäng sút
mäüt pha nhỉ hçnh (h.10-19) nãúu cọ trung tênh, nhỉ hçnh (h.10-20) nãúu khäng cọ trung
tênh; sau âọ nhán 3 âỉa ra cäng sút c mảch ba pha.
Trong thỉûc tãú thỉåìng âo trảng thại mảch ba pha âäúi xỉïng bàòng cạc lỉåüng dáy,
nãn ta dáùn ra cäng thỉïc tênh cäng sút theo cạc lỉåüng dáy U
B
d
B, IB
d
B :
+ Våïi mảch näúi Y cọ U
B
d
B = 3UB
f
B ; IB
d
B = IB
f
+ Våïi mảch näúi ∆ cọ UB
d
B = UB
f
B ; IB
d
B = 3IB
f
B
Nhỉ váûy c hai cạch näúi âãưu cọ UB
d
BIB
d
B = 3UB
f
BIB
f
B nãn
P = 3U
B
f
BIB
f
BcosϕB
f
B = 3UB
d
BIB
d
BcosϕB
f
B
Q = 3UB
f
BIB
f
BsinϕB
f
B = 3UB
d
BIB
d
BsinϕB
f
B (10-11)
äúi våïi mảch ba pha ba dáy âäúi xỉïng hồûc khäng âäúi xỉïngU : ta cọ thãø sỉí dủng cäng
thỉïc tênh toạn v âo cäng sút tiãûn låüi sau âáy nhỉ hçnh (h.10-22) :
Ta tháúy thãú hãû thäúng âiãûn ạp dáy bàòng hai ngưn Sââ tỉång âỉång
UE ;UE
BC
.
2
.
AC
.
1
.
==
Cạc ngưn tỉång âỉång s phạt ra cäng sút bàòng cäng sút tiãu thủ trãn ti :
()
12-11 I,URI,URPPP
B
^
BC
.
C
A
^
AC
.
2E1E
ti
⎭
⎬
⎫
⎩
⎨
⎧
+
⎭
⎬
⎫
⎩
⎨
⎧
=+=
tỉì âáy tháúy cọ mäüt cạch âo cäng sút nỉỵa l näúi watmet nhỉ hçnh (h.10-22), dng âiãûn
qua watmet l dng âiãûn dáy, âiãûn ạp trãn watmet l ạp dáy thç täøng chè säú ca 2
watmet s l cäng sút ca c mảch ba pha. Phỉång phạp âo cäng sút nhỉ váûy thỉåìng
gi l phỉång phạp 2 watmet. Cäng sút ca c mảch ba pha bàòng : P = P
B
1
B + PB
2
B
Ta cọ thãø chỉïng minh âiãưu âọ tỉì :
C
~
B
~
A
~~
SSSS ++= = P + jQ
⎭
⎬
⎫
⎩
⎨
⎧
+
⎭
⎬
⎫
⎩
⎨
⎧
=+=+=
−+−=−−+=
+=−−++=
B
^
BC
.
E
A
^
AC
.
E
B
^
BC
.
A
^
AC
.~
B
^
C
.
B
.
A
^
C
.
A
.
B
^
C
.
A
^
C
.
B
^
B
.
A
^
A
.~
B
^
A
^
C
.
B
^
B
.
A
^
A
.~
IURIURP nãn jQPIUIUS
I)UU(I)UU(IUIUIUIUS
jQP)II(UIUIUS
Tỉì âáy tháúy ràòng dng phỉång phạp ny khi tha mn quan hãû :
0III
C
.
B
.
A
.
=++
o cäng sút phn khạng mảch ba pha âäúi xỉïng bàòng 1 watmetU : nhỉ hçnh (h.10-
23)
A
C B
UB
BC
B
IB
A
ϕ
90
P
0
P
- ϕ
Ba pha
âäúi
xỉïng
A *
B *
C
w
(h.10-23)
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
149
Chè säú âo = UB
BC
BIB
A
Bcos(
∧
→→
A
BC
I,U ) = UB
BC
BIB
A
Bcos(90P
0
P
- ϕ) = UB
d
BIB
d
Bsinϕ =
3
Q
Váûy Q : cäng sút phn khạng ca mảch ba pha âäúi xỉïng bàòng chè säú dủng củ
âo nhán våïi
3 .
Vê dủ : cho mảch âiãûn ba pha âäúi xỉïng nhỉ hçnh (h.10-24) cọ ạp dáy ngưn
220V, täøng tråí ti 50<70
P
0
P
Ω.
Xạc âënh säú chè cạc watmet, tênh cäng sút tiãu thủ trong mảch.
Gi thiãút
V0220U
AB
.
〈= , V120220U
o
BC
.
〈−= , V120220U
o
CA
.
〈= , V60220U
o
AC
.
〈=
phadng l 704,4
7050
0220
Z
U
I
0
0
AB
.
AB
.
→〈−=
〈
〈
==
suy ra dng dáy tỉì quan hãû âäúi xỉïng :
o
30j
AB
.
A
.
e.I3I
−
= = 3 eP
-j70
P
eP
-j30
P
.4,4 = 7,62<-100P
0
P
B
.
I = 3eP
-j70
P
eP
-j30
P
eP
-j120
P
.4,4 = 7,62<-220P
0
P
= 7,62<140P
0
P
Chè säú watmet :
[]
[]
)W(33270cos4,4.220)I,Ucos(IUP
)W(292)140120cos62,7.220)I,Ucos(IUP
)W(1288)100(60cos62,7.220P
}I,URe{)I,Ucos(IUP
o
AB
AB
ABAB3
00
B
BC
BBC2
00
1
A
^
AC
.
A
AC
AAC1
===
−=−−==
=−−=
==
∧
→→
∧
→→
∧
→→
P
B
2
B cọ trë säú ám vç màõc ngỉåüc cỉûc cün ạp, dng watmet nãn watmet s quay
ngỉåüc; mún âc âỉåüc chè säú cáưn hoạn vë 2 cỉûc ca cün ạp hồûc cün dng.
Ta âỉåüc cäng sút tiãu thủ theo phỉång phạp 2 watmet :
P = P
B
1
B + PB
2
B = 1288 - 292 = 996(W)
Cäng sút tênh theo 1 watmet : P = 3P
B
3
B = 3.332 = 996(W)
Tỉì trỉåìng quay trong mạy âiãûn :
Ta â biãút mäùi cün dáy cọ dng âiãûn hçnh sin chảy qua âãưu tảo ra trong nọ
mäüt tỉì trỉåìng âáûp mảch. Bàòng gii têch chỉïng minh âỉåüc nãúu cung cáúp mäüt hãû thäúng
w
w
PB
3
B
A
ZB
BC
B
ZB
AB
B
IB
AB
B
ZB
CA
B
w
UB
AB
B
UB
CA
B UB
BC
B
120P
0
60P
0
h(1-24)
A
B
C
IB
A
IB
B
IP
'
PB
2
∗
∗
∗
∗
.
.
∗
∗
.
.
U
B
AC
B
.B
PB
1
PB
2
Giạo trçnh Cåí såí K thût âiãûn I Trang
Trỉåìng Âải Hc Bạch Khoa - Khoa Âiãûn - Bäü män Thiãút bë âiãûn
150
dng âiãûn ba pha âäúi xỉïng lãûch nhau trong thåìi gian 1/3 chu k vo ba cün dáy ca
mạy âiãûn âàût lãûch nhau trong khäng gian gọc 120
P
0
P
thç s hçnh thnh mäüt tỉì trỉåìng quay
trong mạy âiãûn nhỉ l täø håüp cạc tỉì trỉåìng âáûp mảch.
Ta mä t sỉû hçnh thnh tỉì trỉåìng quay bàòng viãûc xẹt mäüt mạy âiãûn åí Stato cọ 3
dáy qún AX, BY, CZ giäúng hãût nhau âàût lãûch nhau trong khäng gian gọc 120
P
0
P
, cạc
dáy qún ny âỉåüc cung cáúp båíi hãû thäúng dng âiãûn ba pha âäúi xỉïng (tỉïc cạc dng
lãûch nhau vãư thåìi gian 1/3T). Trong tỉìng cün dáy s tảo ra cạc tỉì trỉåìng cạc pha B
B
A
B,
B
B
B
B , BB
C
B ( l cạc tỉì trỉåìng âáûp mảch)
Täøng håüp tỉì trỉåìng cạc pha s âỉåüc tỉì trỉåìng chung ca mạy. Biãøu diãùn quan
hãû giỉỵa cạc tỉì trỉåìng nhỉ hçnh v (h.10-26)
Âãø tiãûn ta coi mäùi cün dáy gäưm hai thanh dáùn - mạy gäưm 3 cün dáy 6 thanh
dáùn :
Cung cáúp vo 3 cün dáy AX,
BY, CZ hãû thäúng cạc dng âiãûn âäúi
xỉïng theo thỉï tỉû i
B
A
B , iB
B
B, iB
C
Bnhỉ hçnh
(h.10-25). Ta xẹt tỉì trỉåìng mạy åí
cạc thåìi âiãøm :
+ Thåìi âiãøm t = 0 , dng qua
cạc pha l :
i
B
A
B = IB
m
B sr1 dng qua pha A
âảt giạ trë I
B
m
B → tảo trong cün dáy
pha A tỉì cm pha âảt B
B
A
B = BB
m
B cọ
chiãưu vng gọc våïi trủc dáy qún pha A.
cn i
B
B
B = iB
C
B = -
2
I
m
→ dng qua pha B v C âảt giạ trë
2
I
m
→ tảo trong pha B, pha C tỉì
cm B
B
A
B = BB
C
B=
2
B
m
cọ phỉång vng gọc våïi trủc dáy qún tỉìng pha B,C.
Tỉì trỉåìng täøng trong mạy lục ny l
CBA
BBBB
→→→
∑
→
++= : ta cọ thãø cäüng ba
vectå
CBA
B,B,B
→→→
âãø âỉåüc
∑
→
B nhỉ hçnh (h.10-26a)
Lỉu dng pha A l i
B
A
B = IB
m
B quy ỉåïc chiãưu âi tỉì X âãún A
i
B
B
B = iB
C
B = -
2
I
m
nãn chiãưu ngỉåüc lải âi tỉì B âãún Y, C âãún Z nhỉ hçnh v (h.10-
26a)
Cäüng cạc vectå
CBA
B,B,B
→→→
ta âỉåüc tỉì trỉåìng täøng trong mạy tải t = 0 l
m
B
2
3
B =
∑
cọ phỉång trng phỉång
A
B
→
l phỉång cọ dng âang cỉûc âải.
Cọ thãø xạc âënh âỉåüc chiãưu
Σ
→
B bàòng cạch coi mạy lục ny thnh hai cỉûc tỉì : tỉì
âọ dng quy tàõc xạc âënh âỉåüc chiãưu tỉì trỉåìng chung trong mạy.
Tỉång tỉû nhỉ váûy xẹt åí t = T/3 : dng pha B âảt cỉûc âải i
B
B
B = IB
m
B → tảo tỉì trỉåìng
pha B l B
B
B
B = BB
m
Bcọ phỉång vng gọc våïi trủc cün dáy pha B, dng iB
B
B chảy tỉì Y âãún
T/3 2T/3 T
t
O
i iB
A
iB
B
iB
c
(h.10-25)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét