Tiểu luận triết học
A. PHN M U
I. Lí DO CHN TI
Ch ngha xó hi v con ng xõy dng ch ngha xó hi
nc ta l vn lý lun v thc tin rt c bn, trng yu, liờn quan
trc tip n ng li chớnh tr ca ng, phng hng phỏt trin
ca t nc. õy l vn trung tõm ct lừi trong ng li cỏch
mng nc ta: nú chi phi ton b cỏc hot ng chớnh tr, vn hoỏ, xó
hi i ngoi, an ninh quc phũng, xõy dng ng ca ng ta. Tuy
nhiờn, ch ngha xó hi l gỡ v Vit Nam xõy dng ch ngha xó hi
bng cỏch no thỡ qua mi chng ng Cỏch mng chung ta mi cú
c nhng nhn thc ngy cng sõu sc, y hn.
Trong khuụn kh tiu lun ny tụi mun cp n: Con ng
xõy dng ch ngha xó hi Vit Nam, mt vn trng tõm xuyờn
sut quỏ trỡnh phỏt trin ca t nc ta.
II. PHNG PHP TIP CN TI:
ti c nghiờn cu bng phng phỏp lý lun qua cỏc ti
liu trit hc v cỏc ti liu cú liờn quan.
Phng phỏp hc, chn lc v x lý ti liu.
Phng phỏp tng hp, i chiu v so sỏnh vn .
III. í NGHA CA TI.
ti nhm lm sỏng t quỏ trỡnh nhn thc ca ng v con
ng xõy dng ch ngha xó hi nc ta.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
1
Tiểu luận triết học
CU TRC TI
PHN I. M U.
+ Lý do chn ti.
+ Phng phỏp tip cn ti.
+ í ngha ca ti
PHN II. NI DUNG
I. Quỏ trỡnh nhn thc v ch ngha xó hi v thi k quỏ
1. C s lý lun ca vic xõy dng ch ngha xó hi b qua t
bn ch ngha
2. Nhn thc trc õy v con ng xõy dng ch ngha xó hi
nc ta
3. Nhn thc i mi v ch ngha xó hi v thi k quỏ .
II. Nhng quan im phng phỏp lun xut phỏt xõy
dng ch ngha xó hi nc ta.
III. V con ng xõy dng ch ngha xó hi nc ta trong
th k XXI
PHN III. KT LUN.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
2
Tiểu luận triết học
B. PHN NI DUNG
I. QU TRèNH NHN THC V CH NGHA X HI V THI K QU
1. C s lý lun ca vic xõy dng ch ngha xó hi b qua ch
ngha t bn.
Nh chỳng ta ó bit, ton nhõn loi thỡ con ng lch s t
nhiờn xõy dng ch ngha xó hi l con ng phỏt trin tun t qua
tt c cỏc giai on ca cỏc hỡnh thỏi kinh t xó hi ó cú. Do coi ch
ngha t bn th k XIX ang t ti nh cao ca s phỏt trin ca no
nờn C. Mỏc hy vng t cỏc nc tõy õu s ng lot ra i. Theo Mỏc,
s thay i mt hỡnh thnh kinh t xó hi nay bng mt hỡnh thỏi kinh
t xó hi khỏc thng c thc hin thụng qua Cỏch mng xó hi.
Nguyờn nhõn sau xa ca cuc Cỏch mng ú l mõu thun gia lc
lng sn xut v quan h sn xut, khi quan h sn xut tr thnh
xing xớch ca lc lng sn xut. Trong nhng thi k Cỏch mng,
khi c s kinh t thay i thỡ sm hay mun ton b kin trỳc thng
tng s cng phi thay i theo. V t ú cỏc nh kinh in ch
ngha Mỏc Lờnin i n kt lun: Hỡnh thỏi kinh t xó hi ch ngha
t bn ch ngha nht nh s c thay th bng hỡnh thỏi kinh t xó
hi cng sn ch ngha v s thay th ny l mt quỏ trỡnh lch s t
nhiờn.
Nh vy, nu xem xột phm vi lch s ton nhõn loi thỡ lch s
xó hi loi ngi ó phỏt trin qua mt s hỡnh thỏi kinh t xó hi nht
nh. Song do c im lch s, v khụng gian, thi gian khụng phi
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
3
Tiểu luận triết học
quc gia no cng phi tro qua tt c cỏc hỡnh thỏi kinh t xó hi.
Thc t lch s chng t cú nhiu quc gia trong nhng iu kin thc
t lch s nht nh ó phỏt trin tun t qua cỏc hỡnh thỏi kinh t xó
hi, ng thi mt s quc gia khỏc li phỏt trin qua con ng b
qua mt vi hỡnh thỏi kinh t no ú.
Chớnh l da vo nhng thc t lch s nh vy, C. Mỏc ó nờu
lờn nhng t tng v kh nng phỏt trin rỳt ngn, trong nhng iu
kin lch s nht nh Mỏc Lờnin ó nờu lờn kh nng Khụng phi
tri qua giai on phỏt trin t bn ch ngha tin thng lờn ch
ngha xó hi i vi nc lc hu. ễng ch ra rng trong nhng iu
kin nht nh, con ng phỏt trin ca cỏc dõn tc tin t bn xó hi
ch ngha nht thit phi tri qua cỏc tun t lch s sinh thnh v phỏt
trin ca xó hi ch ngha t bn m cỏc nc t bn ó tng tri qua.
Quy lut k tha ca lch s loi ngi luụn cho phộp cng ng
no ú trong nhng iu kin lch s, do tỏc ng vi cỏc nhõn t, cỏc
mõu thun bờn trong v bờn ngoi, cú th b qua giai on phỏt trin
nht nh vn ti trỡnh tin ca nhõn loi. Trong lch s thng
xuyờn xut hin nhng trung tõm phỏt trin cao hn v sn xut vt
cht, v k thut, v vn hoỏ, chớnh tr, s giao lu, hp tỏc vi cỏc
trung tõm ú v nhng nhõn t khỏc lm xut hin kh nng mt s
nc i sau cú th rỳt ngn tin trỡnh lch s m khụng phi lp li tun
t cỏc quỏ trỡnh ó qua ca lch s nhõn loi.
Trong thi i ngy nay, ch trng phỏt trin rỳt ngn xõy
dng xó hi mt s cỏc quc gia tin t bn ch ngha chng nhng
khụng mõu thun vi tinh thn ca s phỏt trin mang tớnh lch s t
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
4
Tiểu luận triết học
nhiờn, m cũn l biu hin sinh ng ca quỏ trỡnh lch s t nhiờn y.
Ch khi ngi ta rỳt ngn mt cỏch duy ý chớ, bt chỏp quy lut thỡ
lỳc ú s phỏt trin rỳt ngn mi tr nờn i lp vi quan trỡnh lch s
t nhiờn. Vỡ võy, quỏ trỡnh lch s t nhiờn ca s phỏt trin xó hi
chng nhng din ra bng con ng phỏt trin tun t m cũn bao
hm c s b ra trong nhng iu kin lch s nht nh, mt hoc mt
vi hỡnh thỏi kinh t xó hi nht nh.
2. Nhn thc trc õy v con ng xõy dng ch ngha xó hi
nc ta.
Trờn con ng i ti ch ngha xó hi, Vit Nam l mt quc
gia cha tng tri ca hỡnh thỏi kinh t t bn ch ngha, tuy vy chỳng
ta cú th rỳt ngn hỡnh thỏi kinh t t bn ch ngha xõy dng ch
ngha xó hi. Tuy vy trc õy con ng xõy dng ch ngha xó hi
ca nc ta cũn mỏy múc, mang tớnh ỏp t. Chỳng ta vn ang cũn
nhng quan nim cha chớnh xỏc v nhng vn ch ngha xó hi,
ch ngha t bn.
+ Chỳng ta ó i lp tuờt i gia ch ngha t bn vi ch
ngha xó hi. Ta luụn cho rng cỏi gỡ ca ch ngha t bn cng u l
kf tt l xu, cũn cỏi gỡ ca ch ngha xó hi cng l tt p, l hon
m. Nh vt chỳng ta ó xem xột vn mang tớnh ch quan, duy ý
chớ. Chỳng ta ó c nhn thc c rng s phỏt trin ca cỏc hỡnh
thỏi kinh t xó hi t cng sn nguyờn thy n nụ lờ n phong kin,
n ch ngha t bn cng l mt nc thang phỏt trin cu nhõn loi.
Nhng thnh t c ca ch ngha t bn khụng ch ca giai cp t
sn m cũn ca nhõn loi tin b.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
5
Tiểu luận triết học
+ Chỳng ta ó tuyt i hoỏ vai trũ ch ngha ch quan ca
ng, ca chớnh quyn. Ta c cho rng cú liờn minh cụng nụng l cú
tt c cú chớnh quyn tiờn tin cho nờn chỳng ta ó a quan h sng
xut i trc mt bc m ng cho lc lng sn xut phỏt trin.
Vi nhng quan nim nh vy cho nờn trong thi k bao cp chỳng ta
ó thc hin s thay i v th ch chớnh tr, thc hin nhng yu t
ca ch ngha xó hi. Tuy nhiờn chỳng ta ó cha chỳ ý n tớnh cht
v trỡnh lc lng sn xut. Mt s lý do na l do t nc va
thoỏt khi chin tranh nờn ta nụn núng a t nc thoỏt khi nghốo
nn lc hu, t ú dn n nhng sai lm nghiờm trng. Nhng sai lm
ny li dn n nhng sai lm khỏc.
3. Nhn thc i mi v ch ngha xó hi trong thi k quỏ .
Ch ngha cng sn khụng phi l mt trng thỏi cn phi sỏng
to ra, khụng phi l mt lý tng m hin thc phi khuụn theo.
Chỳng ta gi ch ngha cng sn l mt phong tro hin thc, nú xoỏ
b trng thỏi hin nay. Nhng iu kin ca phong tro y l kt qu
ca nhng tin hin ang tn ti. Da vo s phõn tớch trc tip
nhng mõu thun ca xó hi t sn tring giai on u phỏt trin ca nú
da vo trin vng ca phong tro cụng nhõn Mỏc v Angghen ó a
ra d oỏn v s phỏt trin ca xó hi loi ngi trũn tng lai, tt yu
phi tin n hỡnh thỏi kinh t xó hi cng sn ch ngha, m ch ngha
xó hi l giai on thp ca hỡnh thỏi y. Tt nhiờn, d oỏn khoa hc
ca cỏc ụng mi ch cho phộp phỏc hadx nhng ng nột ch yu v
xó hi tng lai y. Lờnin cng ch rừ: Chỳng ta khụng h coi lý lun
ca Mỏc nh l mt cỏi gỡ ó xong xuụi hn vi bt kh xõm phm; trỏi
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
6
Tiểu luận triết học
li, chỳng ta tin rng lý lun ú ch t nn múng cho mụn khoa hc m
nhng ngi xó hi ch ngha phi phỏt trin hn na v mi mt, nu
h khụng mun tr thnh lc hu vi cuc sng
ỏng tic l trong nhiu nm qua, i vi chỳng ta, lý lun v
ch ngha xó hi khụng nhng khụng c b sugn, phỏt trin cho phự
hp vi s bin i ca thc tin, m li c gii thớch mt cỏch mỏy
múc, giỏo iu v c ỏp dng mt cỏch rp khuụn lm cho ch ngha
xó hi hin thc nhiu nc b bin dng, dn n khng hong v
tan ró. Hu qu ú do nhiu nguyờn nhõn, nhng nguyờn nhõn ch yu
l do chỳng ta mc phi nhng sai lm ch quan, duy ý chớ, khụng tụn
trng cỏc quy lut khỏch quan. Thc tin cuc sng ú ũi hi chỳng ta
phi nhn thc li ch ngha xó hi, tin hnh i mi mt cỏch ton
din, sõu sc c lý lun v thc tin ca ch ngha xó hi.
Lch s ó chng minh, khụng phi bt k nc no cng phi
tun t tri qua cỏc hỡnh thỏi kinh t xó hi ó tng cú trong lch s.
Vic b qua mt hỡnh thỏi kinh t xó hi no ú nhng yu t bờn trong
quyt nh, song ng thi cũn tu thuc s tụn trng ca tng nhõn
t bờn ngoi. Cuc Cỏch mng khoa hc v cụng nghip ang to ra
bc ngot phỏt trin ca loi ngi, ỏnh du nh cao mi ca s
phỏt trin trớ tu, m ra mt nn vn minh mi, tỏc ng sõu sc i vi
cuc sng ca dõn tc, tqo ra cho cỏc nc chm phỏt trin thi k
mi nhng cng cú nhiu thỏch thc mi trờn con ng la chn s
phỏt trin ca mỡnh. nc ta cng ó cú nhng tin v iu kin
chung cho chỳng ta la chn con ng xó hi ch ngha, kột hp sc
mnh dõn tc vi sc mnh thi i quỏ xõy dng ch ngha xó
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
7
Tiểu luận triết học
hi, nhanh chúng thoỏt khi nghốo nn, lc hu, lm cho t nc ngy
cng phn vinh.
ng ta ó ch rừ: Nc ta quỏ xõy dng ch ngha xó hi,
b qua ch d t bn, t mt xó hi vn l thuc a, na phong kin,m
lc lng sn xut rt thp. c im ny, xột v tớnh cht v trỡnh ,
biu hin hai c trng c bn: mt l, lc lng sn xut rt thp
quy nh tớnh tt yu kinh t - xó hi ca xó hi ta cha y , cha
chớn mui trong s phỏt trin t nhiờn, ni ti ca nú; hai l, tn ng
nhiu tn d quan h xó hi, ý thc t tng, tõm lý do ch thc
dõn, phong kin c li. ú l nhng khú khn, tr ngi trong bc
chuyn tip lch s t mt xó hi kộm phỏt trin sang mt xó hi hin
i phự hp vi nhng chun mc v giỏ tr ca nn vn minh nhõn
loi v ca tin b xó hi.
iu cn c bit chỳ ý l, cú th b qua ch ta bn, quỏ
lờn ch ngha xó hi nhng khụng th b qua vic chun b nhng tin
cn thit, nht l tin t cho s quỏ y. Núi cỏch khỏc, cú th b
qua ch t bn ch ngha nhng phi tin hnh cho s b qua ny
khụng h vi phm n tin trỡnh lch s t nhiờn ca s phỏt trin. Do
ú, cn cú s phỏt trin nht nh nhõn t t bn ch ngha trong thi
k quỏ l mt yờu cõu khỏch quan. V nh vy chỳng ta ch b qua
ch chớnh tr t bn ch khụng b qua ch kinh t, ng lc c
bn to ra nhng tin vt cht ca vic xõy dng ch ngha xó hi.
Da vo phm trự hỡnh thỏi kinh t xó hi ca Mỏc trờn c s
thc tin ca Vit Nam. ng ta ó ra chin lc Cỏch mng ỳng
n a nc ta nh hng xõy dng ch ngha xó hi, thc hin
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
8
Tiểu luận triết học
c mc tiờu dõn giu, nc mnh, xó hi cụng bng dõn ch vn
minh. ng xỏc nh hin nay t nc chỳng ta ang cui thi k
cui phong kin, u t bn. xõy dng ch ngha xó hi chỳng ta
phi chỳng ta phi tri qua mt thi k gi l thi k quỏ . õy l
thi k chuyn tip v mt thi gian, v mt kt cu. S chuyn tip
ny an xen gia cỏi c v cỏi mi. Chỳng cựng tn ti v mõu thun
nhau sn sng tiờu dit nhau. Do ú chỳng ta phi cú s tỏc ng, iu
chnh nhng yu t tớch cc phỏt trin, nhng cỏi c khụng phự hp
dn b mt i.
II. NHNG QUAN IM PHNG PHP LUN XUT PHT XY
DNG CH NGHA X HI NC TA.
+ Coi trng vai trũ bn cht ca nh nc, th hin y quyn
lc v nguyn vng ca nhõn dõn. Thit b nn dõn ch xó hi ch
ngha, quyn lc nhõn dõn c khng nh v c thc hin bng
phỏp lut mang tớnh cụng khai, bỡnh ng dõn ch v tin b.
+ Thc hin nhng bin i mang tớnh cỏch mng trờn c ba lnh
vc: Phi ra sc phỏt trin lc lng sn xut l nhim v trung tõm
hng u to tin kinh t vng chc cho s ra i ca phng thc
sn xut ch ngha xó hi. Phỏt trin lc lng sn xut trong iu kin
cuc Cỏch mng khoa hc cụng ngh ang din ra dn dp, mnh m
ũi hi chỳng ta phi cú quan nim mi v cụng nghip hoỏ, khụng
phi l u tiờn xõy dng c s vt cht vi nhng ngnh cụng nghip
truyn thng theo kiu cụng nghip hoỏ c i m l la chn nhng
nghnh cụng ngh thớch hp, xõy dng kt cu h tng, c s vt cht
k thut, h thng thụng tin, to tim nng nhanh chúng ng dng
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
9
Tiểu luận triết học
nhng cụng ngh mi. Gii phúng v khai thỏc nhanh mi lc lng
sn xut, phỏt trin nn kinh t hng hoỏ nhiu thnh phn phong phỳ
a dng. To ra ngun sn phm v ngun tớch lu.
+ Phự hp vi s phỏt trin ca lc lng sn xut, thit lp tng
bc quan h sn xut xó hi ch ngha t thp n cao v s a dng
v hỡnh thc s hu. Ch cụng hu phi l kt qu hp quy lut ca
quỏ trỡnh xó hi hoỏ thc s ch khụng th to ra bng bin phỏp hnh
chớnh. Chuyn t quan h hin vt sang quan h hng hoỏ - tin t, tr
li ỳng quy lut phỏt trin t nhiờn ca kinh t, thc hin nhiu hỡnh
thc phõn phi, ly phõn phi theo kt qu lao ng v hiu qu kinh t
lm ch yu. Ngoi ra chỳng ta cũn phi tin hnh cuc Cỏch mng xó
hi ch ngha trờn lnh vc t tng v vn hoỏ. Nhõn t con ngi
phi va l mc tiờu va ng lc xõy dng mt xó hi vn minh.
Gii phúng cỏ nhõn gii phúng xó hi.
Nhng nguyờn tc phng phỏp lun ny l tng hp nhng
quan im c bn nhm xõy dng mụ hỡnh ch ngha xó hi nc ta.
III. V CON NG XY DNG CH NGHA X HI NC TA
TRONG TH K XXI
Ti i hi i biu ln th IX ca ng ó d bỏo th k XXI
s tip tc cú nhiu bin i. Khoa hc v cụng ngh s cú bc tin
nhy vt. c bit l trong nhng lnh vc: in t tin hc, sinh hc,
vt liu mi, nng lng, nghiờn cu v tr. Kinh t tri thc cú vai trũ
ngy cng ni bt trong quỏ trỡnh phỏt trin lc lng sn xut. c
bit vn ton cu hoỏ kinh t ang l mt vn c quan tõm.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
10
Tiểu luận triết học
ỳng nh Mỏc v Angghen ó d bỏo t th k trc khi phõn tớch s
phỏt trin mnh m ca lc lng sn xut s dn n quc t hoỏ sn
xut thng mi. Cho nờn nú l xu th khỏch quan do lc lng sn
xut phỏt trin nhanh chúng.
Trc nhng ỏnh giỏ nh trờn ng ta ó xỏc nh con ng
xõy dng ch ngha xó hi mt nc kinh t kộm phỏt trin nh nc
ta l quỏ trỡnh phn u y khú khn, gian kh, cha cú tin l trong
lch s, cú nhng khuyn im v sai lm l iu khú trỏnh khi. Cn
phi tha nhn v tỡm cỏch khc phc, sa cha nhng khuyt im
sai lm y. Nhng cn khng nh rng nhng khim im, sai lm y
khụng thuc v bn cht ca ch ngha xó hi. Ch ngha xó hi m
nhõn dõn ta xõy dng l mt xó hi do nhõn dõn lao ng lm ch cú
nn kinh t phỏt trin cao da lc lng sn xut hin i v ch
cụng hu v cỏc t liu sn xut ch yu, cú nn vn húa tiờn tin m
bn sc dõn tc, con ngi c gii phúng khi ỏp bc, búc lt bt
cụng, lm theo nng lc, hng theo lao ng cú cuc sng m no
hnh phỳc.
ng cng ch rừ, chỳng ta ang trong thi k quỏ xõy dng
ch ngha xó hi. iu ú th hin s ỏnh giỏ ỳng n v s sỏng
sut ca ng ta. Nc ta ang cũn nghốo, lc lng sn xut kộm
phỏt trin, nguy c tt hu xa hn v kinh t l rt ln, cho nờn phi tp
trung phỏt trin lc lng sn xut, phỏt huy sc mnh ca tt c cỏc
thnh phn kinh t.
Bỏo cỏo chớnh tr i hi IX ch rừ Con ng di lờn ca nc
ta l s phỏt trin quỏ lờn ch ngha xó hi b qua ch t bn ch
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
11
Tiểu luận triết học
ngha, tc l b qua vic xỏc lp v trớ thng tr ca quan h sn xut v
kin trỳc thng tng t bn ch ngha, nhng tip thu k tha nhng
thnh tu m nhõn loi ó t c di ch t bn ch ngha,
phỏt trin nhanh lc lng sn xut xõy dng nn kinh t hin i.
ng thi phi tng bc xõy dng v hon thin quan h sn xut phự
hp theo nh hng xó hi ch ngha
Xõy dng ch ngha xó hi b qua ch t bn ch ngha, to
ra s bin i vt cht ca xó hi trờn tt cỏc lnh vc l mt s nghip
khú khn v lõu di cho nờn tt yu phi tri qua mt thi k quỏ lõu
di, vi nhiu chng ng, nhiu hỡnh thc t chc kinh t, xó hi.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
12
Tiểu luận triết học
C. PHN KT LUN
Nh vy ta cú th khng nh rng, b qua ch t bn ch
ngha tin thng lờn ch ngha xó hi l mt vic hon ton cú th thc
hin c i vi mt vic va kt thỳc cuc chin tranh bo v t
quc nh t nc ta. ng thi s phỏt trin ny khụng nm ngoi
tin trỡnh lch s, khụng i ngc vi qu lut phỏt trin xó hi. Chỳng
ta khụng tin thng lờn ch ngha xó hi mt cỏch trc tip m phi tri
qua mt thi k gi l thi k quỏ . ú l con ng tt yu m
chỳng ta phi i qua nhm to ra nhng tin vt cht cho ch ngha
xó hi, mt xó hi tt p m dõn tc ta ang hng ti.
Con đờng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
13
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét