PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ (SƠN TÂY- HÀ NỘI)

PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian làm Khóa luận tốt nghiệp, em đã nhận được sự giúp
đỡ, quan tâm của Thầy giáo hướng dẫn, các thầy cô trường ĐHDL Hải Phòng,
ban quản lý khu du lịch Đồng Mô, cùng sự giúp đỡ to lớn của gia đình, bạn bè
và những người thân. Đây là kết quả học tập cuối cùng của 4 năm học tại
trường Đại học Dân lập Hải Phòng của em. Trước hết em xin bày tỏ lời biết ơn
sâu sắc tới các thầy cô đã tạo điều kiện cho em được học tập và trau dồi kiến
thức, em đã học hỏi được rất nhiều để phục vụ cho công việc sau này.
Em xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Dương Văn Sáu đã tận tình hướng dẫn
và giúp đỡ em hoàn thành tốt khóa luận này. Em xin cảm ơn sự giúp đỡ của ban
quản lý khu du lịch Đồng Mô đã cung cấp thông tin và số liệu đồng thời góp ý
kiến cho em trong quá trình tìm hiểu. Cuối cùng em xin cảm ơn gia đình, bạn bè
đã luôn ở bên cạnh động viên và tạo điều kiện cho em trong cuộc sống cũng như
trong học tập để em hoàn thành tốt khóa luận này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Nguyễn Thanh Thùy








PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG KHÓA LUẬN

 DLST:
Du lịch sinh thái
 WWF:
World Woo Fun
 TNHH:
Trách nhiệm hữu hạn

























PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay, du lịch đã trở thành ngành kinh tế quan trọng trên toàn thế giới
và cũng là một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống của con người. Cùng với
sự phát triển mạnh mẽ của du lịch, du lịch sinh thái đã và đang phát triển mạnh
mẽ trên toàn cầu. Du lịch sinh thái (DLST) với bản chất nhạy cảm và có trách
nhiệm với môi trường đã thu hút sự quan tâm rộng rãi của các tầng lớp xã hội,
đặc biệt đối với những người có nhu cầu tham quan du lịch nghiên cứu khoa
học.
Tại Việt Nam, DLST là loại hình du lịch mới cả về khái niệm lẫn tổ chức
quản lý và khai thác sử dụng. mô hình du lịch này nhằm mục đích đưa con
người về với thiên nhiên hoang sơ, trở về với văn hóa bản địa. Điều này dường
như thỏa mãn nhu cầu của con người đang sống trong cuộc sống tấp lập của nền
kinh tế đang trên đà phát triển đồng nghĩa với việc phải đối mặt với nạn ô nhiễm
môi trường nghiêm trọng.
DLST là loại hình du lịch có trách nhiệm hỗ trợ cho các mục tiêu bảo tồn
môi trường tự nhiên phát triển cộng đồng và được coi là loại hình du lịch thiết
thực cho phép thu hút nhiều khách du lịch mang lại nhiều lợi nhuận cao cho
ngành du lịch. DLST thực sự trở thành một động lực, một nội dung cơ bản góp
phần giải quyết tốt các mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường
góp phần thúc đẩy du lịch bền vững phát triển.
Đồng Mô là khu DLST thuộc địa phận thị xã Sơn Tây và một phần huyện
Ba Vì – Hà Nội. Khu du lịch Đồng Mô bao gồm một hồ chứa nước rộng khoảng
1.200 ha. Nằm trong vùng chân núi Ba Vì, các khu nghỉ dưỡng nằm rải rác trên
các hòn đảo trên hồ. Khách du lịch tới đây được đi thăm quan lòng hồ và ngắm
cảnh núi non hùng vĩ, sơn thủy hữu tình và các dịch vụ câu cá, thưởng thức
những món ăn theo phong cách dân tộc. Đặc biệt trong khu du lịch Đồng Mô
còn có sân gold Đồng Mô, là một sân golf 36 lỗ đạt tiêu chuẩn quốc tế và được
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 2
đánh giá là một trong những sân golf đẹp nhất Đông Nam Á. Trước đây hoạt
động du lịch tại Đồng Mô còn là tự phát chưa được quy hoạch phát triển đồng
bộ và khoa học, nhưng những năm gần đây do sự phát triển mạnh mẽ của ngành
du lịch, hơn thế nữa là sự sát nhập của Hà Tây vào Hà Nội trong đó có thị xã
Sơn Tây nên nơi đây đã có được sự quan tâm và những định hướng phát triển
của nhà nước. Tuy nhiên hoạt động du lịch vẫn còn nhiều hạn chế, lượng khách
đến với khu DLST Đồng Mô ngày càng đông, điều này ảnh hưởng dến môi
trường tự nhiên ở đây.
Để góp phần vào việc phát triển du lịch của đất nước, khai thác sử dụng
có hiệu quả các tiềm năng DLST ở Đồng Mô, đồng thời có một vài đề xuất giải
quyết những vấn đề mà loại hình DLST đặt ra. Việc thực hiện đề tài “Phát triển
DLST tại khu du lịch Đồng Mô (Sơn Tây – Hà Nội)” với mục tiêu nghiên cứu
và đánh giá hiện trạng hoạt động du lịch tại Đồng Mô. Trên cơ sở đó đề xuất
một số ý kiến và phương hướng phát triển du lịch khu vực này, nhằm mục đích
bảo vệ môi trường tự nhiên của địa phương, tăng hiệu quả kinh tế, thỏa mãn nhu
cầu của du khách góp phần giải quyết việc làm, tăng thêm thu nhập và nâng cao
đời sống cho người dân địa phương.
2.Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Phát triển DLST tại khu du lịch Đồng Mô, tìm
hiểu khả năng khai thác và hiện trạng hoạt động du lịch tại đây.
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tiến hành nghiên cứu toàn bộ lãnh thổ thị xã
Sơn Tây, một phần huyện Ba Vì và vùng phụ cận có liên quan hoặc có sự ảnh
hưởng đến hoạt động du lịch.
3.Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài là: Nhằm nghiên cứu và tìm ra các giải pháp
phát triển DLST tại khu du lịch Đồng Mô (Sơn Tây – Hà Nội).
4.Phƣơng pháp nghiên cứu
 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu.
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 3
Phương pháp thu thập và xử lý số liệu là một phương pháp hết sức quan
trọng cần thiết cho bất kỳ một đề tài nghiên cứu nào. Để có được những số liệu
và thông tin chính xác về vấn đề nghiên cứu của đề tài đã được thu thập các
thông tin về (không khí, nước, thực vật…). Từ đó sẽ giúp cho bài báo cáo có
tính thuyết phục, có độ tin cậy cao.
 Phương pháp nghiên cứu thực địa.
Đây là phương pháp quan trọng, phương pháp này kết hợp với việc
nghiên cứu các tài liệu có liên quan đã giúp đề tài có những nhận thức đầy đủ
hơn về giá trị của tài nguyên, hiểu được các khía cạnh khác của thực tế. Thông
qua việc quan sát, nghe và trao đổi thông tin. Từ đó có điều kiện bổ sung vào
các thông tin khác còn chưa đầy đủ. Trên cơ sở đó đề xuất được những giải pháp
hợp lý và có tính khả thi hơn trong vấn đề phát triển DLST tại Đồng Mô.
 Phương pháp thống kê.
Phương pháp này nhằm thống kê các đối tượng được quy hoạch phân tích
để phát hiện ra các yếu tố và sự ảnh hưởng các yếu tố trong hoạt động du lịch,
đồng thời có thể lấy được những tác động qua lại giữa chúng.
5.Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Khu DLST Đồng Mô được thành lập vào ngày 15/11/1971 được mang
tên: Quốc doanh thủy sản Đồng Mô Ngải Sơn thuộc Ty nông nghiệp Hà Sơn
Bình.
Ngày 16/09/1986 đổi tên Quốc doanh thủy sản Đồng Mô ngải Sơn thuộc
UBND thị xã Sơn Tây thành Nông trường Đồng Mô.
Khu DLST Đồng Mô có Hồ Đồng Mô, các đảo trên hồ và sân gofl Đồng
Mô thu hút hàng ngàn lượt khách đến du lịch tại đây. Hiện nay khu DLST Đồng
Mô vẫn đang được nâng cấp và bảo tồn để ngày càng thu hút nhiều khách du
lịch đến với nơi đây. Trong tiến trình lịch sử hình thành và phát triển ấy, Khu du
lịch Đồng Mô đã được nhiều người quan tâm, tìm hiểu nghiên cứu và viết về nó
dưới nhiều góc độ khác nhau nhằm giới thiệu về khu vực đặc sắc này. Tuy
nhiên, các công trình nghiên cứu đều chỉ mới nghiên cứu nó dưới các góc độ
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 4
môi trường, kinh tế, chưa có nhiều những công trình nghiên cứu khu vực này
dưới góc độ du lịch một cách tổng thể. Chưa đánh giá tác động của hoạt động du
lịch đến môi trường ở nơi đây.
6.Những kết quả sẽ đạt đƣợc
Trong quá trình nghiên cứu đề tài “Phát triển du lịch sinh thái tại khu
du lịch Đồng Mô (Sơn Tây, Hà Nội)” em mong muốn mình sẽ đạt được những
kết quả sau:
Hiểu rõ hơn về DLST nói chung và DLST Đồng Mô nói riêng.
Nắm được thực trạng hoạt động của khu DLST Đồng Mô.
Từ thực tế đưa ra được một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát triển
DLST tại Đồng Mô.
7.Bố cục của đề tài
Khóa luận ngoài phần mở đầu, kết luận, chú thích, phụ lục, tài liệu
tham khảo, được chia làm 3 chương như sau:
Chương 1: DLST và khu DLST Đồng Mô.
Chương 2: Điều kiện và thực trạng phát triển DLST ở Đồng Mô.
Chương 3: Những định hƣớng, giải pháp phát triển DLST tại Đồng Mô.











PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 5
CHƢƠNG I
DU LỊCH SINH THÁI VÀ KHÁI QUÁT VỀ KHU DU LỊCH SINH THÁI
ĐỒNG MÔ

1.1. Những vấn đề chung về du lịch sinh thái
1.1.1. Khái niệm về du lịch sinh thái
Du lịch sinh thái là một khái niệm rộng và được hiểu khác nhau từ nhiều
góc độ khác nhau. Tuy cách diễn đạt của những khái niệm này khác nhau, song
nhìn chung đều có những điểm giống nhau trong việc làm nổi bật bản chất của
loại hình du lịch này. Đối với một số người “du lịch sinh thái” đơn giản được
hiểu là sự kết hợp ý nghĩa của hai từ ghép “du lịch” và “sinh thái” vốn đã rất
quen thuộc. Đứng ở góc độ rộng hơn, tổng quát hơn thì một số người quan niệm
du lịch sinh thái là du lịch tự nhiên.
Định nghĩa tương đối hoàn chỉnh về du lịch sinh thái lần đầu tiên được
Hector ceballos – Lascurain đưa ra năm 1987: “Du lịch sinh thái là du lịch đến
những khu vực tự nhiên còn ít bị thay đổi, với những mục đích đặc biệt: nghiên
cứu, tham quan với ý thức trân trọng thế giới hoang dã và những giá trị văn hóa
được khám phá”[5:8].
Du lịch sinh thái được phân biệt với các loại hình thiên nhiên khác về mức
độ giáo dục cao với môi trường sinh thái, thông qua những hướng dẫn viên có
nghiệp vụ lành nghề. Du lịch sinh thái tạo ra mối quan hệ giữa con người và
thiên nhiên hoang dã cùng với ý thức được giáo dục để biến bản thân khách du
lịch thành những người đi đầu trong công tác bảo vệ môi trường. phát triển du
lịch sinh thái sẽ làm giảm thiểu tác động của du lịch tới văn hóa và môi trường,
đảm bảo cho địa phương được hưởng quyền lợi do du lịch đem lại và chú trọng
đến những đóng góp tài chính cho việc bảo tồn thiên nhiên.
Ngoài ra còn có một số định nghĩa tổng quát khác có thể xem xét:
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 6
Định nghĩa của Nepan: “Du lịch sinh thái là loại hình du lịch đề cao sự
tham gia của nhân dân vào việc hoạch định và quản lý các tài nguyên du lịch để
tăng cường phát triển cộng đồng, liên kết giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển
du lịch, đồng thời sử dụng thu thập từ du lịch để bảo vệ các nguồn lực mà ngành
du lịch phụ thuộc vào”.[5:9]
Định nghĩa của Malaixia: “Du lịch sinh thái là hoạt động du lịch và thăm
viếng một cách có trách nhiệm về mặt môi trường, tới những khu thiên nhiên
còn nguyên vẹn, nhằm tận hưởng và trân trọng các giá trị của tài nguyên thiên
nhiên (và những đặc tính văn hóa kèm theo, trước đây cũng như hiện nay), mà
hoạt động này sẽ thúc đẩy công tác bảo tồn, có ảnh hưởng của du khách không
lớn và tạo điều kiện cho dân chúng địa phương được tham dự một cách tích cực,
có lợi về kinh tế và xã hội”.[5:9]
Định nghĩa của Ôxtrâylia: “ Du lịch sinh thái là du lịch dựa vào thiên
nhiên, có mối liên quan đến sự giáo dục và diễn dải về môi trường thiên nhiên,
được quản lý bền vững về mặt sinh thái”.[5:10]
Định nghĩa của hiệp hội du lịch sinh thái quốc tế: “Du lịch sinh thái là
việc đi lại có trách nhiệm tới các cảnh quan thiên nhiên mà bảo tồn được môi
trường và bảo tồn phúc lợi cho người dân địa phương”.[5:10]
Ở Việt Nam, du lịch sinh thái là một lĩnh vực mới được nghiên cứu từ
giữa những thập kỉ 90 của thế kỉ XX xong đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt
của các nhà nghiên cứu về du lịch và môi trường. Do trình độ nhận thức khác
nhau, ở những góc độ nhìn nhận khác nhau. Khái niệm về du lịch sinh thái cũng
chưa có nhiều điểm thống nhất. Để có được sự thống nhất về khái niệm làm cơ
sở cho công tác nghiên cứu và hoạt động thực tiễn của du lịch sinh thái, tổng cục
du lịch Việt Nam đã phối hợp với nhiều tổ chức quốc tế như ESCAP, WWF…có
sự tham gia của các chuyên gia, các nhà khoa học quốc tế Việt Nam về du lịch
sinh thái và các lĩnh vực liên quan, tổ chức hội thảo quốc gia về “Xây dựng
chiến lược phát triển du lịch sinh thái ở Việt Nam” từ ngày 7 đến 9-9-1999. Một
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 7
trong những kết quả quan trọng của Hội thảo lần đầu tiên đã đưa ra định nghĩa
về du lịch sinh thái ở Việt Nam, theo đó:
“Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản
địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp hỗ trợ nỗ lực bảo tồn và phát
triển bền vững, với sự tham gia của cộng đồng địa phương”.[5:11]
Du lịch sinh thái còn được hiểu dưới những tên gọi khác như:
Du lịch thiên nhiên
Du lịch dựa vào thiên nhiên
Du lịch môi trường
Du lịch đặc thù
Du lịch xanh
Du lịch thám hiểm
Du lịch bản sứ
Du lịch có trách nhiệm
Du lịch nhạy cảm
Du lịch nhà tranh
Du lịch bền vững
1.1.2. Những đặc trưng cơ bản của du lịch sinh thái
Mọi hoạt động của DLST đều được thực hiện dựa trên những giá trị của
tài nguyên du lịch tự nhiên, văn hóa, lịch sử kèm theo các điều kiện về cơ sở hạ
tầng và dịch vụ. Kết quả của quá trình khai thác đó là sự hình thành những sản
phẩm du lịch từ các tiềm năng về tài nguyên, đem lại nhiều lợi ích cho xã hội.
DLST cũng là một loại hình du lịch vì vậy nó cũng mang tất cả những đặc
trưng cơ bản của hoạt động du lịch nói chung bao gồm:
1.1.2.1. Tính đa ngành
Tính đa ngành thể hiện ở đối tượng được khai thác phục vụ cho du lịch (sự
hấp dẫn về cảnh quan thiên nhiên, các giá trị lịch sử, văn hóa, cơ sở hạ tầng và
PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ
(SƠN TÂY- HÀ NỘI)

SINH VIÊN: NGUYỄN THANH THÙY – VH1003 8
các dịch vụ kèm theo…). Thu nhập xã hội từ du lịch cũng mang lại nguồn thu
cho nhiều ngành kinh tế khác nhau thông qua các sản phẩm dịch vụ cung cấp
cho khách du lịch (điện nước, nông sản, hàng hóa…).
1.1.2.2. Tính đa thành phần
Biểu hiện tính đa dạng thành phần khách du lịch, người phục vụ du lịch,
cộng đồng địa phương, các tổ chức chính phủ và phi chính phủ, các tổ chức tư
nhân tham gia vào hoạt động du lịch.
1.1.2.3. Tính đa mục tiêu
Biểu hiện ở sự đa dạng về bảo tồn thiên nhiên, cảnh quan lịch sử - văn
hóa, nâng cao chất lượng của khách du lịch và người tham gia hoạt động dịch vụ
du lịch, mở rộng sự giao lưu văn hóa, kinh tế và nâng cao ý thức trách nhiệm
của mọi người trong xã hội.
1.1.2.4. Tính liên vùng
Biểu hiện thông qua các tuyến du lịch, với một quần thể các điểm du lịch
trong một khu vực, một quốc gia hay giữa các quốc gia với nhau.
1.1.2.5. Tính mùa vụ
Biểu hiện ở thời gian diễn ra hoạt động du lịch tập trung với cường độ cao
trong năm, tính mùa vụ thể hiện rõ nhất ở các loại hình du lịch nghỉ biển, thể
thao theo mùa…(theo tính chất của khí hậu) hoặc loại hình du lịch nghỉ cuối
tuần, vui chơi giả trí…(theo tính chất của những người hưởng thụ sản phẩm du
lịch).
1.1.2.6. Tính chi phí
Biểu hiện ở chỗ mục đích đi du lịch là hưởng thụ các sản phẩm du lịch
chứ không phải với mục tiêu kiếm tiền.
1.1.2.7. Tính xã hội hóa
Sự lôi cuốn toàn bộ mọi thành phần trong xã hội tham gia (có thể trực tiếp
hoặc gián tiếp) vào hoạt động du lịch. Bên cạnh đặc trưng chung, DLST còn
hàm chứa những đặc trưng riêng.

Xem chi tiết: PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI KHU DU LỊCH ĐỒNG MÔ (SƠN TÂY- HÀ NỘI)