Sinh 8 - tiết 54

Các vị đại biểu cùng toàn thể các thầy cô giáo !
Môn sinh học lớp 8

Tiết 54 :
Tiết 54 :
Mục tiêu
Mục tiêu
:
:

Kiến thức :
Kiến thức :
HS phân biệt được phản xạ không điều kiện và phản xạ có
HS phân biệt được phản xạ không điều kiện và phản xạ có
điều kiện.
điều kiện.
Trình bày được quá trình hình thành các phản xạ mới và ức chế
Trình bày được quá trình hình thành các phản xạ mới và ức chế
các phản xạ cũ.
các phản xạ cũ.
Nêu rõ các điều kiện cần khi thành lập các
Nêu rõ các điều kiện cần khi thành lập các
phản xạ có điều kiện.ý nghĩa của phản xạ có điều kiện đối với đời
phản xạ có điều kiện.ý nghĩa của phản xạ có điều kiện đối với đời
sống
sống

Kỹ năng :
Kỹ năng :
Rèn kỹ năng quan sát và phân tích hình, tư duy so sánh và liên
Rèn kỹ năng quan sát và phân tích hình, tư duy so sánh và liên
hệ thực tế.
hệ thực tế.
Kỹ năng hoạt động nhóm
Kỹ năng hoạt động nhóm

Thái độ : Giáo dục ý thức học tập nghiêm túc, chăm chỉ.
Thái độ : Giáo dục ý thức học tập nghiêm túc, chăm chỉ.
Chuẩn bị
Chuẩn bị
:
:
Giáo viên : Tranh phóng to H.52.1-3
Giáo viên : Tranh phóng to H.52.1-3
Bảng phụ : Bảng 52.1 - 52.2
Bảng phụ : Bảng 52.1 - 52.2
Học sinh : Phiếu học tập : Bảng 51.1; 52.2 (SGK)
Học sinh : Phiếu học tập : Bảng 51.1; 52.2 (SGK)

Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1:
Câu hỏi 1:


Phản xạ là gì ? Cho ví dụ?
Phản xạ là gì ? Cho ví dụ?
Đáp án :
Phản xạ là phản ứng của cơ thể để trả lời các kích thích của
môi trường, giúp cơ thể thích nghi với điều kiện sống
ví dụ: chạm tay vào vật nóng tay rụt lại

Câu hỏi 2:
Câu hỏi 2:


Điền chú thích đúng vào các khâu trong
Điền chú thích đúng vào các khâu trong
cung phản xạ ?
cung phản xạ ?
Cơ quan thụ cảm
Nơron hướng tâm
Nơron chung gian (trung ương
thần kinh)
Nơron li tâm
Cơ quan phản ứng
3
1
2
4
5

Tiết 54
Tiết 54
:
:

I.Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ
I.Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ
không điều kiện
không điều kiện
stt
stt
ví dụ
ví dụ
Phản xạ
Phản xạ
không điều
không điều
kiện
kiện
Phản xạ có
Phản xạ có
điều kiện
điều kiện


1
1
Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại
Tay chạm phải vật nóng, rụt tay lại


2
2
Đi nắng, mạt đỏ gay, mồ hôi vã ra
Đi nắng, mạt đỏ gay, mồ hôi vã ra


3
3
Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe trước vạch kẻ
Qua ngã tư thấy đèn đỏ vội dừng xe trước vạch kẻ


4
4
Trời rét, môi mím ngắt, người run cầm cập và sởn gai ốc
Trời rét, môi mím ngắt, người run cầm cập và sởn gai ốc


5
5
Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng gió rít qua khe cửa chắc
Gió mùa đông bắc về, nghe tiếng gió rít qua khe cửa chắc
trời lạnh lắm, tôi vội mặc áo len đi học
trời lạnh lắm, tôi vội mặc áo len đi học


6
6
Chẳng dại gì mà chơi / đùa với lửa
Chẳng dại gì mà chơi / đùa với lửa
+
+
+
+
+
+

Thế nào là phản xạ không điều kiện?
Thế nào là phản xạ không điều kiện?
Thế nào là phản xạ có điều kiện?
Thế nào là phản xạ có điều kiện?
Kết luận:
Kết luận:
*
*
Phản xạ không điều kiện là phản xạ bẩm sinh
Phản xạ không điều kiện là phản xạ bẩm sinh
(sinh ra đã có) không cần phải học tập.
(sinh ra đã có) không cần phải học tập.
* Phản xạ có điều kiện là phản xạ được hình thành trong đời
* Phản xạ có điều kiện là phản xạ được hình thành trong đời
sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập và luyện
sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập và luyện

II.Sự hình thành phản xạ có điều kiện
II.Sự hình thành phản xạ có điều kiện
:
:
1.Hình thành phản xạ có điều kiện.
1.Hình thành phản xạ có điều kiện.
a. Thí nghiệm của Paplốp
a. Thí nghiệm của Paplốp
Nêu các bước
tiến hành thí
nghiệm của
Paplốp ?

Bước 1 : Bật đèn => chó không tiết nước bọt
Bước 2 : Cho chó ăn => chó tiết nước bọt
Bước 3 : Bật đèn + cho chó ăn => chó tiết nước bọt
(làm nhiều lần)
Bước 4 : Bật đèn => chó tiết nước bọt

Tại sao khi chỉ bật đèn mà chó lại tiết nước bọt ?
Tại sao khi chỉ bật đèn mà chó lại tiết nước bọt ?
Bật đèn chó tiết nước bọt vì:
Bật đèn chó tiết nước bọt vì:
Vì cùng một lúc cả trung khu thị giác và trung khu ăn
Vì cùng một lúc cả trung khu thị giác và trung khu ăn
uống đều nhận được kích thích và làm nhiều lần như
uống đều nhận được kích thích và làm nhiều lần như
vậy, thì giữa hai trung khu hình thành đường liên hệ
vậy, thì giữa hai trung khu hình thành đường liên hệ
tạm thời.Nên khi chỉ cần bật đèn thì chó sẽ tiết nước
tạm thời.Nên khi chỉ cần bật đèn thì chó sẽ tiết nước

Để thành lập được phản xạ có điều kiện cần có những điều kiện gì?
Để thành lập được phản xạ có điều kiện cần có những điều kiện gì?
Thực chất của việc hình thành phản xạ có điều kiện là gì?
Thực chất của việc hình thành phản xạ có điều kiện là gì?

Kết luận
Kết luận
:
:
* Điều kiện có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích
* Điều kiện có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích
không điều kiện. Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều
không điều kiện. Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều
lần.
lần.
*
*
Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện là sự hình
Thực chất của việc thành lập phản xạ có điều kiện là sự hình
thành đường liên hệ thần kinh tạm thời, nối các vùng của vỏ đại não
thành đường liên hệ thần kinh tạm thời, nối các vùng của vỏ đại não
với
với
nhau.
nhau.

2.
2.
ứ
ứ
c chế phản xạ có điều kiện
c chế phản xạ có điều kiện
Nếu bật đèn nhiều lần mà không cho chó ăn thì hiện tượng gì sẽ sảy ra?
Nếu bật đèn nhiều lần mà không cho chó ăn thì hiện tượng gì sẽ sảy ra?
(chó không tiết nước bọt)
Em hãy giải thích tại sao ?
Khi phản xạ có điều kiện không được thường xuyên củng cố, phản xạ sẽ
mất dần. Vì sao?
*Đường liên hệ thần kinh tạm thời dần dần mất đi, gọi là quá trình ức
chế các phản xạ có điều kiện

Việc hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện có ý nghĩ gì đối với đời
Việc hình thành và ức chế phản xạ có điều kiện có ý nghĩ gì đối với đời
sống?
sống?
3.
3.
ý
ý
nghĩa của việc hình thành và ức chế phản xạ có điều
nghĩa của việc hình thành và ức chế phản xạ có điều
kiện:
kiện:
* đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi
* đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi
* hình thành các thói quen, tập quán tốt đối với con người
* hình thành các thói quen, tập quán tốt đối với con người

Xem chi tiết: Sinh 8 - tiết 54