đứa con mất mẹ để giáo dục
enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong đoạn
này nói lên nỗi đau của đứa con
mất mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết của
mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi
mẹ ntn?
? Qua bức th, em thấy bố đã giáo
dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố đợc
bày tỏ bằng cách viết ntn? Trong
bức th, thỉnh thoảng bố lại gọi
con: enricô của bố ạ cách
viết đó có tác dụng gì?
? Vì thế đã tác động đến enrico ra
sao?
? Qua bức th, em còn thấy bố thể
hiện tình cảm với mẹ của enrico
ntn?
? Ngời mẹ không trực tiếp xuất
hiện trong câu chuyện, nhng ta
vẫn thấy hiện lên rất rõ nét. Vì
sao?
? Qua bức th ngời bố gửi con, em
thấy enrico có một ngời mẹ ntn?
? Cách để cho nv bộc lộ qua cái
nhìn của ngời khác có t/d gì?
? Từ hình ảnh ngời mẹ hiền trong
tâm hồn con, bố đã viết 1 câu thật
hay nói về lòng hiếu thảo, đạo đức
làm ngời. Em hãy tìm những câu
nói ấy
con đối với mẹ.
H - Đọc đoạn VB Con sẽ cay
đắng thơng yêu đó
- yếu đuối, chở che, cay đắng,
đau lòng, thanh thản, lơng tâm,
- Bắt con phải xin lỗi mẹ. Cho
con thời gian thử thách
- Cầu xin mẹ hôn con
- Phải lễ phép, biết kính trọng
và ghi nhớ công ơn của bố mẹ
và phải thành khẩn sửa chữa lỗi
lầm.
- Thể hiện tình cảm yêu thơng,
trìu mến
- xúc động vô cùng
- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha
thiết, lời giáo huấn thấm sâu
vào tâm hồn con
> bức th là nỗi đau, sự tức
giận cực điểm của bố, nhng
cũng là lời yêu thơng tha thiết
- enrico đợc sống trong 1 gđình
hạnh phúc.
- Bố đã kể về mẹ cho enrico
nghe > ngời mẹ xuất hiện qua
cái nhìn của bố
> lý giải cho nhan đề Mẹ
tôi
- Tăng tính khách quan của
sviệc, thể hiện tình cảm và thái
độ của ngời kể
- Con hãy nhớ rằng tình yêu
thơng, kính trọng cha mẹ là
tình cảm thiêng liêng hơn cả.
- giáo dục đạo đức cho
con
- yêu thơng con hết mực
* Với mẹ:
Rất trân trọng
2. Hình ảnh ngời mẹ:
- Yêu thơng, hy sinh tất
cả vì con
> cao cả, lớn lao
5
?Tại sao bố không nói chuyện với
enrico mà lại viết th?
-> Bài học ứng xử trong gđ, ở tr-
ờng, ngoài XH
GV : Mẹ tôi chứa chan tình phụ
tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của
những tấm lòng cao cả.
Đ. Amixi đã để lại trong lòng ta
hình ảnh cao đẹp thân thơng của
ngời mẹ hiền, đã giáo dục bài học
hiếu thảo đạo làm con
- Rút ra bài học.
Hoạt động 3:
Hớng dẫn HS luyện tập
1. Hãy chọn 1 đoạn trong th của
bố enrico có nội dung thể hiện vai
trò vô cùng lớn lao của mẹ
2. Liên hệ với bản thân mình xem
đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc
khiến mẹ buồn phiền?
Trình bày suy nghĩ, tình cảm?
IV.HDVN :
-Tại sao nói câu: Thật đáng
xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào
chà đạp lên tình yêu thơng đó là
1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm
lớn nhất của ngời cha với 1 lời
khuyên dịu dàng?
-Soạn văn bảnCuộc chia tay
của những con búp bê
Thật đáng xấu hổ và nhục nhã
cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu
thơng đó
Thảo luận:Tình cảm sâu sắc
thờng tế nhị, kín đáo
Viết th là chỉ nói riêng cho ng-
ời mắc lỗi biết, vừa giữ đợc sự
kín đáo, tế nhị không làm ngời
mắc lỗi mất lòng tự trọng
HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK
HS Tự lựa chọn
- Có thể chọn phần ghi nhớ.
* Ghi nhớ:SGK
III/ Luyện tập
Tiết 3: Từ ghép
Ngày soạn:
Ngày dạy:
6
I.Mục tiêu bài học:
- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép đợc học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép và
nghĩa của cac loại từ ghép đó.
II.Chuẩn bị đồ dùng.
Bài tập, Bảngb phụ.
III.Các b ớc lên lớp:
1
. ổ
n định
2. Kiểm tra:
VB Mẹ tôi đã đem đến cho em bài học gì? hãy đọc 1 đoạn VB mà em cho là sâu sắc
nhất?
3. Bài mới:
* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã đợc học về từ và cấu tạo từ TV. Hãy nhắc lại thế nào là từ
ghép?
Từ ghép là những từ phức đợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về
nghĩa.
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hớng dẫn HS tìm hiểu về các loại
từ ghép
G Ghi sẵn VD1, VD2 SGK
? Trong các từ ghép bà ngoại,
thơm phức tiếng nào là tiếng
chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho
tiếng chính?
? Vai trò của tiếng chính, phụ?
? Quan hệ giữa tiếng chính và phụ?
Nhận xét về vị trí của tiếng chính?
? Các tiếng trong 2 từ ghép Quần
áo Trầm bổng có quan hệ với
nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,
tiếng phụ không?
? Theo em có mấy cách ghép tạo ra
mấy kiểu từ ghép?
G: Kiểu ghép các tiếng không
ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng
C P gọi là từ ghép C P
Hoạt động của trò
* Xét VD:
H- Đọc VD1
- bà ngoại, thơm phức
- tiếng chính là chỗ dựa. Tiếng
phụ bổ sung nghĩa cho t.chính
- không ngang hàng
- tiếng chính đứng trớc
H- Đọc VD2
- bình đẳng, ngang hàng
- 2 cách > 2 kiểu
Nội dung cần đạt
I/ Các loại từ ghép
* Ví dụ:
-bà ngoại
-thơm phức
7
? Thế nào là từ ghép C P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ
ghép đẳng lập.
? Từ ghép đẳng lập là gì?
Hoạt động 2 Hớng dẫn HS tìm
hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh
nghĩa của từ bà ngoại với nghĩa
của từ bà (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có
chung 1 nét nghĩa là bà, nhng
nghĩa của 2 từ này khác nhau. Vì
sao?
? Tơng tự thơm, thơm phức
? So sánh nghĩa của từ ghép C- P
với nghĩa của tiếng chính?
Vậy từ ghép C-P có t/c gì?
? So sánh nghĩa của từ quần áo
với nghĩa của mỗi tiếng quần,
áo
? Tơng tự trầm bổng
? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL với
nghĩa của từng tiếng?
Vậy từ ghép ĐL có t/c gì?
- từ ghép C P có tiếng C &
tiếng P bổ sung nghĩa cho tiếng
C. Tiếng C đứng trớc, tiếng P
đứng sau.
- Cho VD về 2 loại từ ghép
H- 2 em lên bảng điền BT2, 3
(1 nửa SGK)
- Đọc phần ghi nhớ: SGK
- Quan sát VD1 trên bảng
- bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ
(cha)
bà ngoại: sinh ra mẹ
bà nội: sinh ra cha
- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng
phụ
- Thơm: có mùi thơm dễ chịu
khiến ngời ta thích ngửi
- Thơm phức: rất thơm
- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự
nhiên
- Hẹp hơn, cụ thể hơn
- Quần: 1 thứ trang phục có 2
ống thờng mặc phía dới cơ thể
- áo: , phía trên cơ thể
- Quần áo: chỉ trang phục nói
chung mang nghĩa khái quát
- Trầm: âm thanh ở mức độ
thấp
- Bổng: cao
- Trầm bổng: âm thanh lúc cao
lúc thấp nghe vui tai
- Có nghĩa kquát hơn
1. Từ ghép C-P
2. Từ ghép đẳng lập
* Ghi nhớ:SGK
II/ Nghĩa của từ ghép
- Từ ghép C-P có tính
chất phân nghĩa
- Từ ghép đẳng lập có
tính chất hợp nghĩa
8
G: Đa tình huống
Có 1 bạn nói: tớ mới mua 1 cuốn
sách vở. Theo em bạn ấy nói 1
cuốn sách vở là đúng hay sai. Vì
sao? Chữa lại cho đúng.
G: chốt, những đơn vị kiến thức cần
nhớ
Hoạt động 3:
Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận
Sau BT 5rút ra kết luận
IV.HDVN:
- BT 6, 7
- Học thuộc ghi nhớ
- Và chuẩn bị tiết 4
H- Đọc ghi nhớ SGK
Chia nhóm:
- Sách vở là từ ghép ĐL mang
nghĩa kquát, chỉ chung > sai
- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài d-
ới dạng cá thể nên có thể đếm
đợc
> trong giao tiếp phải kết hợp
từ cho chính xác, đúng nghĩa
- Làm BT SGK
- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể
tạo ra rất nhiều từ ghép khác
nhau cả ĐL và C-P.
Các tiếng phụ tuy có tác dụng
phân nghĩa để cấu tạo từ ghép
làm tên gọi của 1 loại sự vật
nhng không nên từ nghĩa của
tiếng phụ để suy ra 1 cách máy
móc, hiểu sai
* Ghi nhớ
III/ Luyện tập
BT 1, 2, 3
BT4 đã làm trong qtrình
lý thuyết
BT5
Tiết 4: Liên kết trong văn bản
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I.Mục tiêu bài học:
Giúp HS thấy: muốn đạt đợc mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hthức ngôn
ngữ và nội dung ý nghĩa)
Vận dụng kiến thức đã học để bớc đầu xây dựng đợc những VB có tính liên kết
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Bảng phụ, Văn bản mẫu.
III.Các b ớc lên lớp:
9
1. ổn định
2. Kiểm tra: Có mấy loại từ ghép? nghĩa của từ ghép?
3. Bài mới:
* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?
VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ
VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hớng
dẫn HS tìm hiểu về
liên kết và phơng tiện
liên kết trong VB
? Những câu trong VD
đợc trích trong VB
nào? ndung 3?
? Theo em, nếu bố
enrico chỉ viết mấy câu
này thì enrico có hiểu
điều bố muốn nói
không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn
có thể hiểu đợc thì nó
phải có tính chất gì?
? Đoạn văn thiếu ý gì
mà trở nên khó hiểu?
? Em hãy sửa lại đoạn
văn để En hiểu đợc ý
bố
? Nhắc lại nội dung
chính của VB Mẹ tôi
Hoạt động của trò
* Xét VD
H- Đọc đoạn VB VD1.a SGK
- Mẹ tôi
- Không.Vì các câu cha có sự liên
kết, không nối liền. Mỗi câu mang 1
nội dung khác nhau
- Liên kết
H- Đọc ghi nhớ 1
H - Đọc đoạn văn 1.a
- ý lộn xộn, không rõ ràng
- thiếu cái tâm trạng, thái độ của ngời
cha với sự thiếu lễ độ của enrico
> đoạn văn đã đợc liên kết về nội
dung: các câu đều hớng về ý chung:
sự xúc cảm ban đầu rất mạnh mẽ khi
bố biết con vô lễ với mẹ
H- đọc đoạn văn VD2.b
- câu 2 thiếu từ nối còn bây giờ
Nội dung cần đạt
I/ Liên kết và ph ơng tiện liên
kết trong VB
1. Tính liên kết trong VB
Liên kết là một trong những
tính chất quan trọng nhất của
VB
2. Phơng tiện liên kết trong
VB
* Liên kết về nội dung các câu
cùng hớng về chủ đề chính,
gắn bó chặt chẽ
10
? Chỉ ra sự thiếu liên
kết trong đoạn văn?
? Hãy sửa lại để thành
1 đoạn văn có nghĩa
? Từ ngữ còn bây giờ
và từ con giữ vai trò
gì trong câu văn đoạn
văn?
? Từ 2VD cho biết 1VB
có tính liên kết trớc hết
phải có điều kiện gì?
? Cùng với điều kiện ấy
các câu trong VB phải
sử dụng các phơng tiện
gì?
Hoạt động 2: Hớng
dẫn HS luyện tập
Sắp xếp các câu văn
cho hợp lý
Điền các từ ngữ vào
chỗ trống
IV.HDVN:
- BT4, 5
- Soạn cuộc
chia tay của những con
búp bê.
- đứa trẻ > sai
> diễn đạt thiếu mạch lạc, đoạn văn
khó hiểu
- là phơng tiện liên kết
> từ, câu là những phơng tiện ngôn
ngữ dùng để liên kết VB
- thống nhất về nội dung, trọn vẹn về
hình thức (hoàn chỉnh)
- từ, câu
H- Đọc phần ghi nhớ SGK
- 1 4 2 5 3
- Các câu không liên kết về nội dung
- bà, bà, cháu, bà, bà, cháu, thế là
* Liên kết về phơng diện hình
thức ngôn ngữ
* Ghi nhớ: SGK
II/ Luyện tập
BT1
BT2
BT3
Tuần 2 - Bài 2.
Văn bản: Cuộc chia tay của những con búp bê
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Kết quả cần đạt:
11
- Thấy đợc tình cảm chân thành và sâu nặng của hai em bé trong câu chuyện. Cảm nhận đ-
ợc nỗi đau đớn xót xa những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biết
thông cảm chia xẻ
- thấy đợc tqtrọng của bố cục trong VB. Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập VB
- Hiểu rõ kn mạch lạc trong VB, từ đó biết tạo lập VB
Tiết 5, 6.
Văn bản: Cuộc chia tay của những con búp bê
I.Mục tiêu bài học:
-Thấy đợc cái hay của truyện là ở cách kể chuyện chân thật và cảm động.
II.Chuẩn bị đồ dùng:
-Bảng phụ,Bài soạn.
III.Các b ớc lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: - Thế nào là liên kết trong VB?
- Cho biết những phơng tiện liên kết trong VB?
3. Bài mới:
* Giới thiệu bài
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hớng dẫn HS
đọc, tóm tắt VB.
? VB có thể chia ra mấy phần?
? Truyện viết về ai, về việc gì?
Ai là nhân vật chính trong
truyện?
Hoạt động 2: Tìm hiểu VB.
*Tình huống:
- Truyện đợc kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?
Hoạt động của trò
4 phần:
p1. Từ đầu giấc mơ thôi: Thành nghĩ
về những điều đã qua
p2. Tiếp nh vậy: việc chia đồ chơi
p3. Tiếp tôi đi: cảnh chia tay của 2 anh
em với cô giáo
p4. Còn lại: cảnh 2 anh em chia tay
- Cuộc chia tay của 2 anh em Thành và
Thuỷ
*Thảo luận:
- Ngôi 1 Tôi là ngời chứng kiến sviệc
xảy ra và là ngời cũng chịu nỗi đau
> thể hiện sâu sắc những suy nghĩ, tình
cảm và tâm trạng nvật
Nội dung cần đạt
I/ Đọc, chú thích
1. Xuất xứ:
Là truyện ngắn đ-
ợc giải nhì trích
trong Tuyển tập
thơ văn đợc giải
thởng cuộc thi về
Quyền trẻ em
1992
II/ Tìm hiểu VB
1. Nỗi đau khổ
của những đứa
12
- Nhận xét cách mở đầu truyện
có giống với bố cục 3 phần th-
ờng thấy ở thể loại truyện đã
học ở lớp 6 không?
? Tìm những chi tiết trong
truyện diễn tả tâm trạng đau
khổ của 2 anh em Thành
? Hai anh em đã có hành động
gì?
? Cảnh Thuỷ chào từ biệt cô và
các bạn khiến em có cảm nhận
ntn?
? Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học làm
cô giáo bàng hoàng và khiến
em cảm động nhất? Vì sao?
? Giây phút chia tay của 2 anh
em đã diễn ra ntn?
> nỗi đau khổ của Thuỷ và
Thành trớc bi kịch gia đình đã
đợc Khánh Hoài thể hiện qua
nhiều chi tiết xúc động, chứa
chan tình nhân đạo
? Hãy tìm các chi tiết trong
truyện để thấy 2 anh em Thành
Thuỷ rất mực gần gũi, thơng
yêu chia sẻ và quan tâm đến
nhau
? Thành đã nghĩ về câu chuyện
em vá áo cho mình từ hồi lớp 5
với tình cảm ntn?
? Khi mẹ bảo chia đồ chơi, hai
anh em đã làm gì?
? Lời nói và hành động của
Thuỷ khi thấy anh chia hai con
Tăng tính chân thực, thuyết phục
- Cách vào truyện đột ngột bằng lệnh
chia đồ chơi của mẹ
> ngời đọc ngạc nhiên, hồi hộp theo dõi
câu chuyện
- Suốt đêm 2 anh em đều khóc, nớc mắt
tuôn ra nh suối, ớt đẫm cả gối và hai
cánh tay áo
- Thuỷ lặng lẽ đặt tay lên vai anh
- Thành khẽ vuốt mái tóc em
- Rất xúc động
- Đứng nép vào gốc cây. Cắn chặt môi im
lặng mắt đăm đăm nhìn
- Thuỷ sẽ không đi học nữa, do nhà bà
ngoại xa trờng quá, mẹ bảo sẽ sắm cho
em thúng hoa quả ra chợ bán
> Thuỷ đã bị tớc đi quyền đợc đi học,
đợc vui chơi
- Thuỷ khóc nấc lên, trèo lên xe lại tụt
xuống
- Thành mếu máo và đứng nh chôn
chân xuống đất
> hai anh em Thành Thuỷ là trẻ con
song đã cảm nhận đợc rõ nỗi đau, sự đổ
vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ. Hai anh
em không còn quyền đợc sống hạnh phúc
cùng cha mẹ dới một mái ấm gia đình
- Thuỷ vá áo cho anh
- Thành giúp em học, chiều nào cũng đón
em, vừa đi vừa trò chuyện
- Thành nhờng hết đồ chơi cho em, Thuỷ
để lại con vệ sỹ
- Rất đỗi thơng yêu
- Anh nhờng tất cả cho em
- Em để lại hết cho anh
Thảo luận:
- Một mặt Thuỷ giận dữ không muốn
con thơ
- Hai anh em vô
cùng đau khổ và
cảm thấy cô đơn
- Thủy nh ngời
mất hồn, loạng
choạng, buồn bã.
- Thành đau đớn,
lặng lẽ, bơ vơ
2. Tình cảm hai
anh em
- Thành và Thủy
rất mực gần gũi,
thơng yêu, chia sẻ
và quan tâm đến
nhau
13
búp bê có gì mâu thuẫn?
Theo em có cách nào giải
quyết đợc mâu thuẫn ấy
không?
? Kết thúc truyện, Thuỷ đã lựa
chọn cách giải quyết ntn?
Chi tiết này gợi lên trong em
những suy nghĩ và tình cảm gì?
? Cử chỉ Thuỷ để lại con búp
bê em nhỏ cho anh và những
lời dặn búp bê có làm em xúc
động không? tại sao?
- Nói lên tình anh em của
Thành và Thuỷ hết sức sâu sắc
và dù trong hoàn cảnh chia ly
nào tình cảm ấy vẫn tồn tại mãi
mãi nh hình ảnh 2 con búp bê ở
bên nhau
? Trong truyện có những đoạn
tả cảnh
? Em hãy giải thích tại sao khi
dắt Thuỷ ra khỏi trờng, tâm
trạng của Thành lại kinh ngạc
thấy mọi ngời vẫn đi lại bình
thờng và nắng vẫn vàng ơm
trùm lên cảnh vật
? Theo em, đặt đầu đề truyện là
cuộc chia tay của những con
búp bê có ý nghĩa gì?
? Tác giả muốn nhắn gửi đến
mọi ngời điều gì?
? Nhận xét cách kể chuyện của
tác giả? Cách kể này có t/dụng
gì trong việc làm nổi rõ nội
chia rẽ 2 con búp bê, nhng mặt khác lại
rất thơng anh sợ đêm không có con vệ sỹ
canh cho anh ngủ
> muốn giải quyết mâu thuẫn chỉ có
một cách duy nhất là gia đình Thuỷ đoàn
tụ, hai anh em không phải chia tay.
- Thuỷ để lại con em nhỏ để chúng
không bao giờ phải xa nhau
> gợi trong lòng ngời đọc lòng thơng
cảm cho cảnh ngộ của hai anh em, thơng
cho sự bất hạnh quá lớn của Thành và
Thuỷ.
> Chi tiết này khiến ngời đọc thấy sự
chia tay của 2 em nhỏ là không nên có
> thức tỉnh các bậc làm cha làm mẹ
H- Theo dõi đoạn kết
- Thành kinh ngạc vì thấy mọi việc đề
diễn ra bình thờng, cảnh vật vẫn rất đẹp,
cuộc đời vẫn bình yên thế mà sao hai
anh em lại phải chịu đựng sự mất mát và
đổ vỡ quá lớn
> Đây là 1 diễn biến tâm lý đợc tác giả
miêu tả rất chính xác làm tăng thêm nỗi
buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng bơ vơ
của nvật trong truyện
- Thể hiện đợc chủ đề câu chuyện. Anh
em Thành Thuỷ cũng nh 2 con búp bê:
trong sáng, ngây thơ, vô tội thế mà phải
chia tay nhau > xót xa, thơng cảm
- Gia đình đổ vỡ, bố mẹ ly hôn, con cái
chịu nhiều thiệt thòi, đau đớn. Con cái
không chỉ chịu nỗi khổ về cuộc sống vật
chất mà còn chịu nỗi đau tinh thần. Mất
cha mẹ là một nỗi đau đã đành. Cha mẹ
còn sống mà con cái bị chia lìa xa cách
là sự mất mát quá lớn
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét